Τώρα οι επιστήμονες το λένε "limerence"

 

"Το αίσθημά μου τα καταπίνει όλα. Χωρίς αυτήν όλα εκμηδενίζονται", έγραφε (το 1774) ο Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε στο μυθιστόρημα " Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου ",  που κυκλοφορεί και πάλι  στα ελληνικά  από τις εκδόσεις Άγρα  (πρώτη έκδοση το  1994). Στον έρωτα του για την  Σαρλότε Μπουφ, ο  Βέρθερος ξοδεύεται αδυνατώντας να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα, μέχρις ότου, μοναχικός, πληγωμένος και παράφορος, γίνεται αυτόχειρας.

Πρόκειται για μια κατάσταση που περιγράφεται συχνά ως εμμονικός έρωτας, ένα πάθος από το οποίο δεν μπορούμε να απαλλαγούμε, μια συνθήκη κατά την οποία  ο άλλος άνθρωπος αντιπροσωπεύει και μονοπωλεί την προσδοκία και την ανάγκη να νιώσουμε επιτέλους  επαρκείς (good enough, "αρκετοί"), επιθυμητοί και ασφαλείς.

Σχεδόν δυόμισι αιώνες αργότερα, οι ψυχολόγοι χρησιμοποίησαν μια καινούργια (αμετάφραστη) λέξη, έναν νέο "όρο" για να περιγράψουν αυτήν τη συνθήκη: limerence*. Πρόκειται για κάτι που δεν είναι ακριβώς έρωτας, επιθυμία ή αγάπη, αλλά μια εμμονή που καταπίνει τα πάντα. Ο άλλος άνθρωπος γίνεται το κέντρο του εσωτερικού μας κόσμου. Τον εξιδανικεύουμε και τον σκεφτόμαστε διαρκώς. Μπροστά του νιώθουμε άγχος, αμηχανία ή/και σωματική ένταση. Η διάθεσή μας εξαρτάται υπερβολικά από τη συμπεριφορά του. Η παραμικρή ένδειξη ενδιαφέροντος μπορεί να μας γεμίσει ευφορία, ενώ η  αδιαφορία ή η απόσταση οδηγεί σε μια απόγνωση που μπορεί να μας διαλύσει. Υπάρχει έντονη ανάγκη να νιώσουμε μοναδικοί και αναντικατάστατοι για εκείνον (κάτι που δεν μας συμβαίνει με άλλους ανθρώπους). Φανταζόμαστε συχνά ότι το πάθος γίνεται αμοιβαίο, ενώ η αβεβαιότητα κάνει τα συναισθήματα ακόμη πιο δυνατά. 

Ο όρος "limerence" επινοήθηκε, κατά την δεκαετία του '70, από την Αμερικανίδα ψυχολόγο Ντόροθι Τένοβ (Dorothy Tennov), η οποία μελέτησε ανθρώπους με επίμονες, σχεδόν καταναγκαστικές σκέψεις γύρω από ένα πρόσωπο που επιθυμούσαν έντονα. Εκτός από εμμονή, το limerence χαρακτηρίζεται επίσης και από υπερανάλυση της παραμικρής αλληλεπίδρασης με το άλλο πρόσωπο, η οποία διακατέχεται από αβεβαιότητα**. Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν αυτήν την εμπειρία ως μια μορφή συναισθηματικής εξάρτησης, όπου η καλή διάθεση εξαρτάται από μικρά σημάδια προσοχής, ενώ η καθημερινότητα περιστρέφεται γύρω από την προσδοκία μιας επαφής ή μιας επιβεβαίωσης.

Το limerence εμφανίζεται συχνότερα σε σχέσεις ασαφείς και ανολοκλήρωτες με άτομα χωρίς συναισθηματική ανταπόκριση (μη διαθέσιμα), καθώς η έλλειψη ξεκάθαρης ανταπόκρισης μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την προσκόλληση. Πολλές φορές μάλιστα, δεν αφορά τόσο τον πραγματικό άνθρωπο όσο την εικόνα που έχουμε δημιουργήσει γι' αυτόν. Σε μια τέτοια κατάσταση, οι αντιφάσεις, τα όρια και οι πραγματικές απαιτήσεις  του εξαρτημένου μένουν στο περιθώριο, ενώ κυριαρχεί η προσδοκία να συμβεί κάτι που θα μας "λυτρώσει" συναισθηματικά.      

Αυτή η συνθήκη μοιάζει τόσο σαγηνευτική γιατί ο εγκέφαλος φαίνεται να λειτουργεί σε μια διαρκή κατάσταση αναμονής της ανταμοιβής***. Μικρές στιγμές αποκτούν δυσανάλογη ένταση, ενώ η απόρριψη βιώνεται σχεδόν σωματικά. Αυτό δεν σημαίνει πως τα συναισθήματα είναι λιγότερο αληθινά, η ένταση τους όμως δεν σχετίζεται με την συναισθηματική οικειότητα ή την αγάπη.

Η ψυχολογία συνδέει το limerence με την ανασφάλεια που πηγάζει από έναν αγχώδη τύπο προσκόλλησης. Πρόκειται για έναν τρόπο σύνδεσης που κυριαρχείται από έντονο φόβο απόρριψης και εγκατάλειψης. Έτσι, ακόμη και μικρά σημάδια ενδιαφέροντος μπορούν να αποκτήσουν τεράστια σημασία, ενώ η απόσταση και η αβεβαιότητα βιώνονται πολύ πιο έντονα. Το limerence συνδέεται επίσης με χαμηλή αυτοεκτίμηση και έντονη ανάγκη επιβεβαίωσης, όπου ο άλλος άνθρωπος μοιάζει να ταυτίζεται με την προσδοκία να νιώσουμε επιτέλους επαρκείς, αρκετοί (good enough), επιθυμητοί, και τελικά ασφαλείς.

Τέτοιες εμπειρίες υπάρχουν στην λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, από τον Βέρθερο μέχρι τις σύγχρονες ρομαντικές σειρές, ίσως γιατί ο πολιτισμός μας παρουσιάζει συχνά την εμμονή ως απόδειξη "αληθινής" αγάπης και μεγάλου έρωτα. Όμως η αγάπη δεν μπορεί να μοιάζει μόνο με αγωνία. Ο έρωτας δεν σημαίνει ότι χάνουμε τον εαυτό μας με τέτοιο δραματικό τρόπο. Και τελικά, ίσως η πιο δύσκολη πρόκληση σε όλη αυτή την ιστορία είναι να καταλάβουμε πότε επιθυμούμε πραγματικά έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, και πότε ζητάμε να βρούμε ΕΚΕΙΝΟ που ΕΜΕΙΣ έχουμε επενδύσει επάνω του, έχοντας την γενναιότητα να το δούμε κατάματα και να το διαχειριστούμε. 

Με αφετηρία (αρχική πηγή) ένα άρθρο της Έφης Ζέρβα στην ΕΡΤnews, με τίτλο "Εμμονικός Έρωτας: Ένα πάθος από το οποίο δεν μπορούμε να απαλλαγούμε", και πληροφορίες από The Guardian [state], Psychology Today

Photo 

Παραπομπές : 

* collins dictionary, wiktionary

https://www.scribd.com/document/810191139/Limerance-by-Dorothy

**  psychologytoday, LIFO, amazon, livingwithlimerence

*** Βλ. επίσης σχετικά με τη νευροβιολογία του εμμονικού έρωτα (με την ντοπαμίνη και τους άλλους νευροδιαβιβαστές που προκαλούν εξάρτηση ανάλογη με εκείνη των εθιστικών ουσιών): The Neuroscience of Limerence: Why It Feels Like a Drug 

Στον ουρανό του τίποτα με τα ελάχιστα

 

Από την κλειδαρότρυπα κρυφοκοιτάω τη ζωή
την κατασκοπεύω μήπως καταλάβω
πώς κερδίζει πάντα αυτή
ενώ χάνουμε εμείς.
Πώς οι αξίες γεννιούνται
κι επιβάλλονται πάνω σ’ αυτό που πρώτο λιώνει:
το σώμα.

Πεθαίνω μες στο νου μου χωρίς ίχνος αρρώστιας
ζω χωρίς να χρειάζομαι ενθάρρυνση καμιά
ανασαίνω κι ας είμαι
σε κοντινή μακρινή απόσταση
απ’ ό,τι ζεστό αγγίζεται, φλογίζει.

Αναρωτιέμαι τι άλλους συνδυασμούς
θα εφεύρει η ζωή
ανάμεσα στο τραύμα της οριστικής εξαφάνισης
και το θαύμα της καθημερινής αθανασίας.

Χρωστάω τη σοφία μου στο φόβο∙
πέταλα, αναστεναγμούς, αποχρώσεις
τα πετάω.
Χώμα, αέρα, ρίζες κρατάω∙
να φεύγουν τα περιττά λέω
να μπω στον ουρανό τού τίποτα
με ελάχιστα.

Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ

'Iran Is Not Gaza': Read Arundhati Roy's Scathing Speech on the US-Israeli War (video)

 

On Monday 9/03/26, Arundhati Roy (best known for her novel The God of Small Things) was in conversation in New Delhi about her recent book "Mother Mary Comes To Me". At the end of the event, Arundhati delivered impassioned remarks on the war in Iran, US imperialism, and India's own role in all of this. Here is what she said: 

 

"I know we are here today to talk about 'Mother Mary Comes To Me'. But how can we end the day without talking about those beautiful cities – Tehran, Isfahan, and Beirut that are up in flames? In keeping with my Mother Mary’s spirit of candour and impoliteness, I would like to use this platform to say something about the unprovoked and illegal attack by the United States and Israel on Iran. It is, of course, a continuation of the US-Israeli genocide in Gaza. It’s the same old genocidaires using the same old playbook. Murdering women and children. Bombing hospitals. Carpet bombing cities. And then playing the victim. 

But Iran is not Gaza. The theater of this new war could expand to consume the whole world. We are on the brink of nuclear calamity and economic collapse. The same country that bombed Hiroshima and Nagasaki could be readying itself to bomb one of the most ancient civilizations in the world. There will be other occasions to speak of this in detail, so here, let me simply say that I stand with Iran. Unequivocally. Any regimes that need changing, including the US, Israel, and ours, need to be changed by the people, not by some bloated, lying, cheating, greedy, resource-grabbing, bomb-dropping imperial power and its allies who are trying to bully the whole world into submission. 

Iran is standing up to them, while India cowers. I am ashamed of how gutless, how spineless our government has been. Long ago, we were a poor country of very poor people. But we had pride. We had dignity. Today, we are a rich country with very poor, unemployed people who are fed on a diet of hatred, poison, and falsehoods instead of real food. We have lost pride. We have lost dignity. We have lost courage. Except in our movies. 

What sort of people are we whose elected government cannot stand up and condemn the US when it kidnaps and assassinates heads of state of other countries? Would we like that done to us? For our prime minister to have traveled to Israel and embraced Benjamin Netanyahu just days before he attacked Iran – what does it mean? For our government to sign a groveling trade deal with the US that literally sells our farmers and textile industry down the river, only days before the US Supreme Court declared Trump’s tariffs illegal – what does it mean? For us to now be given ‘permission’ to buy oil from Russia – what does it mean? What else do we need permission for? To go to the bathroom? To take a day off work? To visit our mothers? 

Every day, US politicians, including Donald Trump, mock and demean us publicly. And our prime minister laughs his famous, vacuous laugh. And hugs on. At the height of the genocide in Gaza, the government of India sent thousands of poor Indian workers to Israel to replace expelled Palestinian workers. Today, while Israelis take shelter in bunkers, it is being reported that those Indian workers are not allowed into those shelters. What the hell does all this mean? Who has put us into this absolutely humiliating, shameless, disgusting place in the world? 

Some of you will remember how we used to joke about that florid, overblown Chinese communist term, “Running Dog of Imperialism.” But right now, I’d say, it describes us well. Except, of course, in our twisted, toxic movies in which our celluloid heroes strut on, winning phantom war after war, dumb and over-muscled. Fueling our insatiable bloodlust with their gratuitous violence and their shit for brains". 

Source: https://zeteo.com/p/iran-is-not-gaza-read-arundhati-roys

Image from https://images.dawn.com/news/1195012 

To read in Greek go at https://info-war.gr/aroyntati-roi-i-dipsa-gia-aima-kai-ta-sk/  [Fb] and at https://www.doctv.gr/page.aspx?itemid=spg19704 [Fb]

https://www.youtube.com/watch?v=wBKx4l-3ZYM

Με ποιους μας λένε να πάμε; (Ι)

 

Χρήστος Ράμμος: Η Δύση δεν έχει πάντα δίκιο. 

 

Μας λένε ότι η θέση μας σε αυτή την εν εξελίξει επικίνδυνη σύγκρουση είναι - για λόγους αρχής-  με την Δύση και όχι με τους "υπανάπτυκτους" "βάρβαρους" εχθρούς της. Το τελευταίο δεν λέγεται δημόσια πάντα έτσι ωμά, αλλά αυτό υπονοείται.

Κι' όμως, η Δύση από μόνη της δεν είναι αυταξία. Και είναι μεν αληθές ότι εκεί άνθισε ο Διαφωτισμός, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει και ιδιοκτησιακές σχέσεις μαζί του. Δεν πρέπει δε ποτέ να ξεχνάμε ότι σε δυτικά εδάφη γεννήθηκαν και άνθισαν επίσης η Ιερά Εξέταση, ο  φασισμός, ο ναζισμός, ο ρατσισμός, η αποικιοκρατία και ο πιο αδηφάγος ιμπεριαλισμός. 

Η Δύση εξόντωσε εκατομμύρια ιθαγενείς στην αμερικανική ήπειρο, μετά την κατάκτηση της από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Η Δύση (για την ακρίβεια ο Λεοπόλδος του  'πολιτισμένου" Βελγίου) έκανε μια πραγματική γενοκτονία στο πρώην Βελγικό Κονγκό. Και ήταν η Δύση (Αγγλία) αυτή που προκάλεσε σφαγές και βασανιστήρια στο Αμριτσάρ στην Ινδία το 1919, στην Αλγερία κατά την περίοδο 1954-1959 (Γαλλία), στην Κύπρο το 1955-1959, στην Αιθιοπία το 1936-1937 (η μουσολινική Ιταλία), στο Ιράκ το 2003, στο Βιετνάμ το 1965-1975, στην Κίνα (κατά την διάρκεια των πολέμων του οπίου) και πάει λέγοντας. Δεν είναι λοιπόν η αμόλυντη παρθένα που έχει πάντα δίκιο, μόνο και μόνο επειδή είναι η ένδοξη Δύση,  την οποία πρέπει άκριτα να θαυμάζουμε και να ακολουθούμε με ένα σύμπλεγμα κατωτερότητας και επαρχιωτισμού σε ό,τι κάνει. 

Για να το πω αλλιώς: αν η Δύση παύει να είναι "Δύση" και γίνεται μια βάρβαρη πολεμική μηχανή εξόντωσης των "άλλων", την οποία έχει εξαπολύσει ένας παράφρων και ο υπόδικος στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σύμμαχος του. Είναι λοιπόν πιο "δυτικό" να στέκεται κάποιος κριτικά απέναντι της και να διαχωρίζει την θέση του από αυτήν. Όταν η Δύση έχει προδώσει με τόσο εξόφθαλμο τρόπο τις αξίες και αρχές  της (μια βασική από τις οποίες είναι το Διεθνές Δίκαιο) για τις οποίες τόσο πολύ υπερηφανεύεται, και αυτό είναι κάτι που έχει κάνει άπειρες φορές, οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε τις Δυτικές αξίες και αρχές και όχι την γεωπολιτική Δύση. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ταύτιση με αυτούς με τους οποίους συγκρούεται. Δεν είναι όλα άσπρο μαύρο, και πρέπει να αποκτήσουμε τη ικανότητα να βλέπουμε την πολυπλοκότητα των καταστάσεων και όχι αυτό που μας βολεύει συναισθηματικά.

Άλλωστε, ο ίδιος ο Τραμπ διαψεύδει τις "ευγενείς ψυχές" που πιστεύουν ότι ο αγώνας είναι μεταξύ δημοκρατικής Δύσης και βάρβαρης Ανατολής. Ο Τραμπ ενδιαφέρεται μόνο για τα πετρέλαια της Βενεζουέλας και του Περσικού Κόλπου και είναι έτοιμος να συνεργαστεί με τα υπολείμματα των καθεστώτων των χωρών των περιοχών αυτών, αν του δώσουν όσα αδηφάγα ζητάει. Ο Τραμπ εξ άλλου, δεν έχει κανένα πρόβλημα να διατηρεί τις καλύτερες σχέσεις με ένα καθεστώς  ακόμη πιο δεσποτικό και μισογυνικό από αυτό του Ιράν. Αναφέρομαι στην Σαουδική Αραβία και τα διάφορα σεϊχάτα και εμιράτα του Περσικού Κόλπου, με τα οποία διαπλέκονται τα συμφέροντα του. 

Όσοι λοιπόν παρ ημίν υπερασπίζονται τις συγκεκριμένες επιλογές της Αμερικής και του Ισραήλ, ας παραδεχτούν τουλάχιστον ανοικτά ότι πράττουν για συμφεροντολογικούς λόγους, και ας αφήσουν στην άκρη τις ηθικές διδαχές και το κούνημα του δακτύλου στον Σάντσεθ και σε όλους εμάς τους υπόλοιπους. Θα είναι και αυτό τουλάχιστον ένα κέρδος για να ξέρουμε τι λέμε και ποιοι είμαστε. Καθαρές κουβέντες και νισάφι με την υποκρισία και το βόλεμα.

Χρήστος Ράμμος*

Πηγή: Fb

* wikipedia 

Photo at theguardian