Τα άτομα αυτά αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού, βιώνουν τον κόσμο πιο έντονα, διαθέτουν μεγάλη ενσυναίσθηση, δημιουργικότητα και διαίσθηση, ενώ συχνά υποφέρουν από υπερφόρτωση, για την αντιμετώπιση της οποίας καταφεύγουν στην απομόνωση.
Όπως γράφει ο Ελληνο-Ιταλός ψυχολόγος Raffaello Saracini, για τα Άτομα Υψηλής Ευαισθησίας, η συμπόνια δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα. Είναι τρόπος ύπαρξης. Είναι μια φυσική τάση να αντιλαμβάνονται βαθιά τον πόνο, τις ανάγκες και τις λεπτές αποχρώσεις των άλλων. Αυτό που για πολλούς είναι μια εικόνα που απλώς περνά, για έναν άνθρωπο υψηλής ευαισθησίας γίνεται εμπειρία. Σωματική, συναισθηματική, υπαρξιακή. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο κίνδυνος του ψηφιακού κόσμου.
Οι ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Facebook και το Instagram δεν ξεχωρίζουν ποιος βλέπει. Δεν γνωρίζουν ποιος έχει ένα νευρικό σύστημα πιο ανοιχτό, πιο δεκτικό, πιο ευάλωτο στα ερεθίσματα. Ο αλγόριθμος απλώς φέρνει μπροστά σου εικόνες που τραβούν την προσοχή. Ένα άρρωστο παιδί. Ένας άνθρωπος που πεινά. Μια τραγωδία. Για έναν Άνθρωπο Υψηλής Ευαισθησίας, αυτό δεν είναι απλώς μια πληροφορία. Είναι κάτι που μπαίνει μέσα του.
Όμως, η ενσυναίσθηση δεν δημιουργήθηκε για την απεριόριστη έκθεση. Δημιουργήθηκε για την εγγύτητα. Η ανθρώπινη ικανότητα να νιώθουμε τον άλλον έχει νόημα όταν υπάρχει σχέση, παρουσία, δυνατότητα πράξης. Όταν ο άλλος είναι μπροστά μας και μπορούμε να τον αγγίξουμε, να μιλήσουμε, να φροντίσουμε, να βοηθήσουμε. Εκεί η ενσυναίσθηση γίνεται συμπόνια με κατεύθυνση.
Στο ψηφιακό περιβάλλον, η εγγύτητα καταργείται αλλά η ενσυναίσθηση ενεργοποιείται κανονικά. Το νευρικό σύστημα αντιδρά σαν να βρίσκεται μπροστά στο γεγονός, ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία δυνατότητα συμμετοχής. Και τότε αρχίζουν να θολώνουν τα όρια. Τι είναι δικό μου συναίσθημα και τι δεν είναι; Τι μπορώ να αντέξω και τι με ξεπερνά; Πού τελειώνει ο κόσμος και πού αρχίζω εγώ;
Χωρίς να το καταλάβει, το άτομο υψηλής ευαισθησίας αρχίζει να κουβαλά μέσα του πόνο που δεν του ανήκει. Να επιβαρύνει το ήδη ευαίσθητο νευρικό του σύστημα με εικόνες, ιστορίες και δράματα, για τα οποία δεν έχει καμία δυνατότητα πράξης. Αυτό δεν οδηγεί σε περισσότερη ανθρωπιά. Οδηγεί σε εξάντληση, ενοχή, συναισθηματική σύγχυση.
Για τα Άτομα Υψηλής Ευαισθησίας, η αυτοσυμπόνια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι όριο. Είναι προστασία. Η ουσιαστική συμπόνια χρειάζεται εγγύτητα, επιλογή και κατεύθυνση. Να γνωρίζω πού τοποθετώ το συναίσθημά μου και πού επιλέγω να μην το τοποθετήσω. Γιατί, όταν η ενσυναίσθηση ενεργοποιείται χωρίς εγγύτητα, η συμπόνια χάνει το νόημά της. Και όταν σκορπίζεται παντού, στο τέλος δεν μένει αρκετή για εκεί που πραγματικά χρειάζεται: στον ίδιο τους τον εαυτό.
Πηγές:
- https://www.psychologytoday.com/us/basics/highly-sensitive-person
- https://www.hspgreece.gr/hsperson
- https://www.facebook.com/saracini.msc
- https://www.ow.gr/psychologia/mia-psixologos-ipsilis-evaisthisias-milaei-gia-tis-idiaiterotites-afton-ton-anthropon-kai-ti-zoi-tis/
- https://www.ow.gr/psychologia/5-simadia-oti-eisai-atomo-ipsilis-evaisthisias/
Photo at psychology.gr/bookstore (βιβλίο της Elaine Aron*, εκδόσεις Ίριδα)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου