Ετικέτες

Τρίτη 21 Ιουλίου 2026

Οικογενειακή φωτογραφία

 


Κάθε Κυριακή 
κατεβάζαμε τον σκύλο στο ποτάμι. 
Ο σκύλος λεγόταν Λάκης. 
Ή Σπύρος. 
Ή όπως λέγονταν τότε οι άνθρωποι 
προτού γίνουν φωτογραφίες. 

Η θεία Ελένη έλεγε πως τα ζώα ξέρουν. 
Έπειτα σιωπούσε. 
Οι μεγάλοι ήξεραν να αποσύρονται 
με τρόπο που έκανε τον αέρα να μοιάζει ένοχος. 
Το ποτάμι κατέβαινε απ’ το βουνό 
μεταφέροντας φύλλα, κλαδιά, μισές ειδήσεις. 
Κάποτε ένα παιδί πνίγηκε εκεί. 
Το αναφέρω για να υπάρχει πληρότητα στοιχείων. 
Δεν ήμουν εγώ.



Τότε. 
Στο σπίτι ο παππούς καθάριζε πορτοκάλια. 
Τα νύχια του είχαν το χρώμα του καπνού. 
Άφηνε τις φλούδες σε τέλειες σπείρες. 
Αργότερα καταλάβαμε 
ότι προσπαθούσε να βάλει 
κάποια τάξη στο σύμπαν. 

Όλοι προσπαθούσαν. 
Η μητέρα μάζευε πιάτα. 
Ο πατέρας εφημερίδες. 
Η γιαγιά αγίους. 
Εγώ ό,τι ζωές. 
Τις φύλαγα σ’ ένα κουτί παπουτσιών 
κάτω από το κρεβάτι. 
Ακόμη πρέπει να βρίσκονται εκεί. 

Το βράδυ ανάβαμε το φως της αυλής. 
Τα έντομα έπεφταν επάνω του 
με μια αποφασιστικότητα που αργότερα αναγνώρισα 
στους ερωτευμένους, 
στους επαναστάτες - ω - και στους ασθενείς. 

Το χωριό κοιμόταν. 
Από μακριά ακούγονταν τα τρένα. 
Κάθε τρένο μετέφερε κάποιους αλλού. 
Κανείς δεν γνώριζε πού ακριβώς. 
Αυτή είναι μια χρήσιμη περιγραφή και για τη ζωή. 



Μια μέρα η θεία Ελένη πέθανε. 
Ο σκύλος έμεινε τρεις ώρες μπροστά στην πόρτα της. 
Κανείς δεν μίλησε γι’ αυτό. 
Οι μεγάλοι είχαν άλλες δουλειές. 
Έπρεπε να οργανωθεί η λύπη. 
Να έρθουν οι καρέκλες. 
Να βρεθούν τα μαύρα ρούχα. 
Να βραστεί ο καφές. 
Να μεταφερθεί ο νεκρός 
από την πραγματικότητα στην αφήγηση. 

Χρόνια αργότερα το χωριό άδειασε. 
Το ποτάμι έμεινε. 
Τα δέντρα έμειναν. 
Οι τάφοι επίσης. 

Μερικά σπίτια συνέχισαν να παραμένουν 
με ανοιχτά παράθυρα 
παρότι μέσα δεν κατοικούσε πια κανείς. 
Κι αυτό, αν με ρωτούσαν, 
είναι ο ακριβέστερος ορισμός της ψυχής. 
Ένα φωτισμένο δωμάτιο 
που εξακολουθεί να περιμένει 
εκείνους που έφυγαν.






Σάββατο 11 Ιουλίου 2026

Η έννοια της "Ευζωίας" και οι "Πέντε Ελευθερίες" των ζώων κατά τον τελευταίο αιώνα της εκμετάλλευσης τους από τους ανθρώπους (updated)

 

Οι Πέντε Ελευθερίες των Ζώων (Five Freedoms) οι οποίες, στην Ελλάδα σήμερα, εμφανίζονται ως "πρωτοπορία", δεν είναι κάτι καινούργιο. Η ιστορία τους ανάγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, το μακρινό 1964, με αφορμή ένα τεκμηριωμένο σύγγραμμα που περιγράφει την υποβάθμιση των ζώων σε παραγωγικές μηχανές. Πρόκειται για το βιβλίο της Αγγλίδας ακτιβίστριας Ruth Harrison, που έχει τίτλο "Animal Machines", εισάγει τον όρο "Factory Farming", και παρουσιάζει τις πρακτικές της εντατικοποιημένης κτηνοτροφίας, προκαλώντας δημόσια κατακραυγή. [Διαβάστε περισσότερα εδώ]. 


Ήταν λοιπόν η δημόσια κατακραυγή για την κακοποίηση των παραγωγικών ζώων - ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '60 - αυτό που ώθησε την βρετανική κυβέρνηση στη σύσταση μιας επιτροπής που ανέλαβε να διερευνήσει το ζήτημα. Έτσι, σε μια πρώτη προσέγγιση που αποτέλεσε τον πρόδρομο των Πέντε Ελευθεριών και έγινε γνωστή ως έκθεση Brambell (1965), η επιτροπή αυτή αναφέρει ότι σε κάθε ζώο θα πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα "να σηκώνεται όρθιο, να ξαπλώνει, να κάνει στροφή επί τόπου, να περιποιείται το τρίχωμά του και να τεντώνει τα πόδια του"! Τόσο "καλά" και τόσο ΤΡΑΓΙΚΑ! Από τότε, για την "ευζωία" (καλή διαβίωση των ζώων - animal welfare - βλ. ετυμολογία), ξοδεύτηκε κάμποσο μελάνι, ακόμη και σήμερα όμως, στον "πολιτισμένο" Δυτικό κόσμο, εκατομμύρια θηλυκά γουρούνια αναπαραγωγής που περνούν τη ζωή τους μέσα στα κλουβιά λοχείας και τοκετού (gestation και farrowing crates), ΔΕΝ έχουν την δυνατότητα να κάνουν στροφή επί τόπου, ούτε να τεντώσουν τα πόδια τους!


Με δύο λόγια, οι Πέντε Ελευθερίες (οι οποίες αρχικά είχαν σκοπό να περιγράψουν την απαλλαγή των "παραγωγικών" ζώων από τον πέρα από κάθε φαντασία βασανισμό που τους επιφυλάσσει η αντιμετώπιση τους ως άψυχες μηχανές, και στη συνέχεια βρήκαν εφαρμογή και στα άλλα είδη - όπως ζώα εργασίας, συντροφιάς κλπ) περιλαμβάνουν τρεις συνθήκες (προϋποθέσεις) που αναφέρονται στην σωματική τους διάσταση, και δύο που αναφέρονται στην ψυχοδιανοητική. Οι συνθήκες αυτές είναι: 1) απαλλαγή από την πείνα και την δίψα, 2) απαλλαγή από την κακουχία, 3) προσπάθεια απαλλαγής από κάθε πόνο, τραυματισμό και ασθένεια, 4) απαλλαγή από την στέρηση της δυνατότητας έκφρασης φυσιολογικής συμπεριφοράς, και 5) απαλλαγή από τον φόβο και την αγωνία. 

Συνοπτικά, η απαλλαγή ενός ζώου από τον βασανισμό προϋποθέτει επάρκεια τροφής και νερού (freedom from hunger and thirst), διαβίωση και ξεκούραση σε προστατευμένο και κατάλληλο περιβάλλον (freedom from discomfort), απουσία σωματικής κακοποίησης και προσφορά της αναγκαίας προληπτικής και θεραπευτικής φροντίδας (freedom from pain, injury, disease), δυνατότητα έκφρασης της φυσιολογικής για το είδος του συμπεριφοράς (freedom to express normal behavior), και απουσία συναισθηματικής κακοποίησης με απειλή και πρόκληση φόβου, ματαίωσης και δυστυχίας (freedom from fear and distress). 


Το 2009, ο πίνακας των πέντε ελευθεριών εκσυγχρονίστηκε από την Βρετανική Επιτροπή Ευζωίας των Παραγωγικών Ζώων (Farm Animal Welfare Committee), προκειμένου αυτές να αποτελέσουν ένα αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης της ευζωίας. Έτσι, προέκυψε η δυνατότητα αξιολόγησης της ποιότητας της ζωής ενός ή περισσοτέρων ζώων, που διακρίνεται σε υψηλή, καλή, μέτρια, πτωχή και ανυπόφορη, δηλαδή ζωή που ένα ζώο αξίζει ή δεν αξίζει να ζει, όπως θα έκρινε το ίδιο το ζώο αν μπορούσε να αποφασίσει για τον εαυτό του ("a life worth or not worth living from THEIR point of view"). 


Στην πράξη, αν και η κακοποίηση των ζώων συντροφιάς γνωστοποιείται και προβάλλεται με όλο και περισσότερη έμφαση από τα ΜΜΕ, ο βασανισμός των "παραγωγικών" ειδών (που χρησιμοποιούνται για ένδυση και τροφή) μένει πίσω από τις κλειστές πόρτες των εκτροφείων, των οχημάτων μεταφοράς και των σφαγείων. Έτσι, η αντίδραση του κοινού, στην πρώτη περίπτωση  επικροτείται ως "δείκτης πολιτισμού", ενώ στη δεύτερη λοιδωρείται, ακυρώνεται και ενίοτε τιμωρείται ως "ακρότητα", που πάντοτε θεωρείται υπερβολική και συχνά είναι απαγορευμένη (βλ. Ag-gag laws). Δεδομένης μάλιστα της ραγδαίας αύξησης ενός ανθρώπινου πληθυσμού που επιμένει να ταυτίζει την ευημερία του με την κατανάλωση ζωϊκής πρωτεΐνης, η εντατικοποίηση της παραγωγής (με την συνεπαγόμενη βιομηχανοποίηση της κτηνοτροφίας), κανονικοποιείται, νομιμοποιείται και αυξάνεται συνεχώς, ενώ τα ζώα υποφέρουν όλο και περισσότερο. 


Και κάπως έτσι φτάσαμε να βλέπουμε πως για την κακοποίηση ενός και μόνον σκύλου κινητοποιείται το πανελλήνιο, ενώ για την μαζική ταφή χιλιάδων αιγοπροβάτων, συνήθως κάτω από αποτρόπαιες συνθήκες (βλ. πχ ευλογιά), ανησυχούμε μονάχα μην τυχόν ακριβύνει η φέτα... 

Κάπως έτσι βλέπουμε λοιπόν πως, αν και το ζήτημα της ευζωίας τέθηκε αρχικά για τα "παραγωγικά", πριν από 60 και πλέον χρόνια, σήμερα γίνεται λόγος μόνο για τα ζώα συντροφιάς (περισσότερο) και για τα ζώα εργασίας (λιγότερο). Για τα ζώα της εντατικοποιημένης κτηνοτροφίας (που εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται ως μηχανές παραγωγής - βλ. The Ghosts in Our Machine), τα πράγματα θα μπορούσαν - ΙΣΩΣ - να γίνουν ΛΙΓΟ καλύτερα, μόνο ΑΝ αποφασίζαμε να αλλάξουμε τις καταναλωτικές μας συνήθειες (αν όχι ποιοτικά, τουλάχιστον ποσοτικά - τρώγοντας δηλαδή λιγότερα ζωικά προϊόντα). 

Με άλλα λόγια, σε έναν κόσμο οκτώ δισεκατομμυρίων  ανθρώπων, δεν μπορούμε να μιλάμε για φιλοζωία και "ευζωία", αν συνεχίσουμε να στηρίζουμε ένα κάθε άλλο παρά  συμπονετικόκακοποιητικό (για ανθρώπους, ζώα και περιβάλλονκαι μη βιώσιμο διατροφικό σύστημα. 



Οι ΠΕΝΤΕ Ελευθερίες των ζώων, οι οποίες εστιάζουν μόνο σε αρνητικές καταστάσεις, και τις οποίες, ακόμη και σήμερα, πολλοί επικαλούνται ενώ μπερδεύουν με τα "δικαιώματα", παπαγαλίζουν ή και αγνοούν [προχτές, διάβασα κάπου, σε μια προχειρογραμμένη διατύπωση - διακήρυξη πολιτικού φορέα, ότι οι πέντε ελευθερίες είναι τέσσερεις...], δεν συνιστούν πρωτοπορία αλλά ένα μοντέλο αξιολόγησης που πλέον θεωρείται (και είναι) αναχρονιστικό. 

Ήδη από το 1994, για την αξιολόγηση της ευζωίας των ζώων κατά την "χρήση" τους από τους ανθρώπους, ο πρωτοπόρος και βραβευμένος καθηγητής Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας και Βιοηθικής, David Mellor (Νέα Ζηλανδία), έχει προτείνει μια νέα προσέγγιση, η οποία δεν προβλέπει μόνο την εκτίμηση των αρνητικών εμπειριών αλλά και των θετικών. Έτσι το μοντέλο των Πέντε Ελευθεριών (Five Freedoms) τείνει πλέον να αντικατασταθεί από εκείνο των Πέντε Πεδίων (Five Domains), τα οποία αφορούν επίσης στην σίτιση, το περιβάλλον, την υγεία, την συμπεριφορά και την ψυχοδιανοητική κατάσταση των ζώων. [Διαβάστε περισσότερα εδώ και εδώ].


Σήμερα, πέρα από κάθε συλλογική σκοπιμότητα, κάθε διατροφική προτίμηση, και κάθε ατομική συναισθηματική υπερβολή, το ζήτημα της "Ευζωίας" των ζώων (ΟΛΩΝ των ζώων, και όχι μόνο εκείνων που επιλέγουμε για "prestige", παιχνίδι, "ψυχοφάρμακο", μόδα ή συντροφιά) είναι ένα ζωτικό και νευραλγικό πεδίο αλληλοεπικάλυψης της Επίγνωσης με την Τρυφερότητα και της Ηθικής με την Επιστήμη, στα πλαίσια μιας κρίσιμης ατομικής και συλλογικής αναγκαιότητας για ανάληψη Ευθύνης. Και δεν νοείται πολιτικός σχηματισμός (δεξιός, κεντρώας ή "αριστερός") που προβάλλει φιλοζωική ατζέντα με μεγαλόσχημες διακηρύξεις για την "Ευζωία" ή/και τα (υποτιθέμενα) "Δικαιώματα"* των ζώωνχωρίς αναφορά στις διατροφικές επιλογές των πολιτών και τα συμφέροντα που τις κατευθύνουν.


Στην πρώτη φωτογραφία, η Ruth Harrison σε εκτροφείο γούνας στην Δανία, το 1997 (at researchgate και at Pioneers of Change for Animals) -- POWER of ONE [Fb]

Η δεύτερη είναι από την ιστοσελίδα της οργάνωσης COMPASSION in world farming

Στην τελευταία, ο David Mellor, το 1971



 ΠαραπομπήΑν και η κακοποίηση των ζώων τίθεται ως ζήτημα ήδη από τον 19ο αιώνα (στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Αμερική, όπου δημιουργήθηκαν δύο μεγάλες οργανώσεις, η RSPCA, το 1824, και η ASPCA, το 1866, ως πρωτοπόροι της προστασίας τους από την υπερεκμετάλλευση και τον βασανισμό), η σχέση των ανθρώπων με τα ζώα άρχισε να αλλάζει ριζικά μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, με την αστικοποίηση (urbanization), την μετατροπή της κτηνοτροφίας σε βαριά βιομηχανία, και την προαγωγή του σκύλου και της γάτας σε "μέλη της οικογένειας". Τότε είναι που άρχισε να τίθεται για πρώτη φορά και το ζήτημα της ευζωίας καθώς, κατά τις δεκαετίας του '60 και του '70, αρχίζουν να εκφράζονται τα 3 μεγάλα κινήματα για τα ζώα: το κίνημα της Ευζωίας (Animal Welfare), το κίνημα των Δικαιωμάτων (Animal Rights) και το κίνημα της Ολικής ή Πλήρους Απελευθέρωσης (Animal Liberation movement). 

Η λογική της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ζώων εκπορεύεται από την φιλοσοφία και την περιβαλλοντική ηθική, και δεν ταυτίζεται ούτε με την διατήρηση ενός ή περισσοτέρων ζώων συντροφιάς, ούτε με την φιλοζωίαΗ "ευζωία" και τα "δικαιώματα" είναι διαφορετικές έννοιες, καθώς η θεωρία των Δικαιωμάτων αποκλείει κάθε μορφή χρησιμοποίησης και εκμετάλλευσης των ζώων από τους ανθρώπους. Συνεπώς, νεολογισμοί όπως "δικαίωμα στην ευζωία" είναι φράσεις κενές περιεχομένου που όχι μόνο δεν ενημερώνουν (ούτε ευαισθητοποιούν) τον κόσμο, αλλά συσκοτίζουν και παραπέμπουν σε λαϊκισμό. 



Επιλεκτικές αναφορές
























Τετάρτη 8 Ιουλίου 2026

The Meat Industry Is Funding Studies That Claim Meat Is Good For You

 

Is meat good for you? It’s been the subject of heated debate for decades. Countless studies have attempted to determine the effects of meat on the human body, and they’ve largely come to the same conclusion: eating too much red and ultraprocessed meat is unhealthy. Specifically, it leads to higher risks of cancer, cardiovascular disease and diabetes

But sometimes, meat studies are carried out not by independent parties, but by researchers who have connections to, or funding from, the meat industry itself. And wouldn’t you know it: These industry-affiliated studies are 16 times more likely to conclude that meat, actually, isn’t all that bad for you. 

That’s what a recent meta-analysis in the journal Obesity Reviews found. Researchers looked at 500 studies on the health impacts of meat consumption published between 2014 and 2023, around 15% of which were funded by or conducted by researchers with connections to the meat industry. 

The search criteria the researchers used focused mostly on red meat, specifically meat from cows, pigs and sheep. 

Before diving into the results at length, it’s worth noting that none of the studies were directly connected to individual meat companies themselves. Rather, they were associated with or funded by initiatives like the American Beef and Pork Checkoff programs — government-run, taxpayer-funded initiatives aimed at increasing the public’s consumption of meat products and supporting American meat producers — or industry trade associations, like the Australian Meat and Livestock Association. 

Ultimately, 61% of independently-funded studies concluded that eating meat in some quantity or another is correlated with negative health outcomes, and 28% reached neutral or mixed conclusions. 

By contrast, only one single industry-funded study linked negative health outcomes to eating meat, and a whopping 75% of the studies with meat industry funding reported “favorable nutritional outcomes” associated with meat consumption. In total, industry-affiliated studies were 16 times more likely than the rest to report favorable conclusions regarding meat’s health impacts.


While it may not be surprising to learn that conflicts of interest can skew the results of a study, it’s worth taking a closer look at how this skewing actually works, as it’s not quite as straightforward as it may seem. 

Using something called the Mixed Methods Appraisal Tool, the researchers behind this meta-analysis assessed and compared how well the studies were designed from a scientific perspective. The goal was to determine whether the industry-affiliated studies were less methodologically sound than the others, and as it turns out, they were: Studies with industry ties scored an average of 61% on the assessment, while studies without any ties scored an average of 80%, indicating a higher level of methodological rigor. 

However, that’s not the end of the story. While 61% isn’t great, it’s also not terrible, and doesn’t indicate that the study is complete garbage or should be disregarded. Moreover, the researchers behind the meta-analysis accounted for the lower scores in their analysis, and concluded that “while industry studies may differ in methodological quality, this does not sufficiently explain the large differences in their conclusions compared to independent studies.” 

What this means is that the skew towards positive outcomes in meat industry-associated research is “not necessarily related to the scientific rigor of these studies,” the meta-analysis says. 

But if scientific rigor doesn’t explain the difference, what does? While the authors say that more research is needed to definitively answer this question, they did cite three factors that may account for the differences: Choice of study design, selective reporting and the framing or interpretation of the results. 

Choice of study design simply refers to what type of study is being conducted and what specifically is being studied. Research on the health impacts of food typically don’t seek to answer broad sweeping questions like “is meat good for you?” Instead, they focus narrowly on one specific sub-question, such as “does eating red meat two or more times a week increase the risk of colorectal cancer?” It’s possible that these choices of what to study, and how, could account for the different conclusions of industry-affiliated studies and independent ones. 

Selective reporting is a type of bias in which researchers only report some of the findings of their studies, while the use of framing or interpretation refers to the way in which the findings of a study are described and articulated by the researchers. 

Most scientific studies have an “Abstract” section at the top that summarizes the findings for the reader, along with a “Conclusions” section at the bottom that sums up the big-picture takeaways. These sections offer researchers the opportunity to “spin” their study’s findings to promote one takeaway or another without literally misreporting the findings themselves. 

Previous research on topics other than meat consumption “has shown that industry ties in research studies can influence conclusions without necessarily influencing results, indicating the use of spin in their reporting and the reporting of less reliable conclusions,” the paper reads. “Conclusions are important because they may be picked up by media publications and can influence how research is interpreted.” 


Whatever the reason for this discrepancy, the upsides for the meat industry are numerous, notes Marion Nestle, emerita professor of nutrition, food studies and public health at New York University. When a published study claims that a product is good for you, “the press picks it up and widely publicizes the benefits of the product.” 

“Consumers read their reports and consider the product a health food,” Nestle tells Sentient in an email. “Sales of the product increase. Government agencies and health organizations have to take that research into consideration when formulating dietary guidelines.” 

The Obesity Reviews study illustrates the importance of looking at the body of research, as opposed to one single study, before drawing any firm conclusions. And when it comes to red and processed meat, the body of research is clear: Eating too much of it is bad for you.



Source: https://sentientmedia.org/meat-industry-funding-studies-claim-meat-is-good-for-you/Wed June 3rd, 2026

Image1 at https://goodmenproject.com/featured-content/the-meat-industry-is-funding-studies-that-claim-meat-is-good-for-you/ 

Image2 at healthstat.gr