Ετικέτες

Δευτέρα 19 Ιουλίου 2021

Ευρωπαίοι εναντίον Ινδιάνων: 500 χρόνια Γενοκτονία και Αντίσταση

 

Ομιλία του Στέλιου Ελληνιάδη στην εκδήλωση της παρουσίασης των τεσσάρων πρώτων τόμων της σειράς «Οι ινδιάνικες φυλές της Βορείου και Νοτίου Αμερικής» του Τσαρλς Ν.Γ. Μπρόουνελ, εκδόσεις Στοχαστής* (Μάρτιος 2017), που θυμήθηκα, βρήκα, ξαναδιάβασα και αναδημοσιεύω, με αφορμή τους ανώνυμους τάφους μικρών παιδιών που βρέθηκαν πριν από μερικές εβδομάδες στον Καναδά... [photo at facebook.com/search -- #indigenousgenocide]


Η τραγική ιστορία των Ινδιάνων της Βόρειας, Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, που συνοψίζεται στον χαρακτηρισμό «η μεγαλύτερη γενοκτονία» στη γνωστή ιστορία της ανθρωπότητας, δεν τελειώνει με την εξιστόρηση του Τσαρλς Μπρόουνελ, στα μέσα του 19ου αιώνα. Στην πραγματικότητα, συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με άλλα μέσα. Στη Βόρεια Αμερική, οι τελευταίες εκκαθαρίσεις παλαιού τύπου έλαβαν χώρα το 1924, όταν εξουδετερώθηκαν οι τελευταίες ομάδες αντίστασης των Σιού, αν και στα νοτιοδυτικά συγκρούσεις γίνονταν μέχρι το 1933. Αλλά οι εκκαθαρίσεις νέου τύπου συνεχίστηκαν. 

Οι Ινδιάνοι είχαν ουσιαστικά χάσει τα πάντα και πρώτα απ’ όλα τη γη τους. Μόνο με το νόμο Dawes Act, του 1887, 380 εκατομμύρια στρέμματα ινδιάνικης γης μεταβιβάζονταν από τις φυλές σε ατομικούς ιδιοκτήτες, άλλες έναντι τιμήματος και άλλες μοιράζονταν δωρεάν για να εγκατασταθούν με τίτλους ιδιοκτησίας οι Ευρωπαίοι έποικοι. Οι Ινδιάνοι, όσοι είχαν απομείνει, κυνηγημένοι, διασκορπισμένοι και αποδεκατισμένοι, υποχρεώνονταν να εγκλωβιστούν σε καταυλισμούς, σε νησίδες, σε οριοθετημένες περιοχές (reservations), στις περισσότερες περιπτώσεις πολύ μακριά από τη γη των προγόνων τους. Οι νομαδικές φυλές υποχρεώθηκαν να γίνουν αγροτικές χάνοντας την κουλτούρα τους και την αυτάρκειά τους. Φυλές που ζούσαν από το κυνήγι εγκαταστάθηκαν μακριά από τα δάση και φυλές που ζούσαν από το ψάρεμα εγκαταστάθηκαν μακριά από τις λίμνες, τα ποτάμια και τη θάλασσα. Οι διατροφικές τους πηγές απαλλοτριώθηκαν από τους εποίκους. Απαγορεύτηκε ακόμα και η επικοινωνία τους με άλλες φυλές. Και εξίσου βασικό, λαοί των οποίων οι πολιτισμοί βρίσκονταν σε αξεχώριστη σχέση με τη φύση, απομακρύνθηκαν από τους ιερούς τόπους τους, από τα βουνά, τα δάση, τα ποτάμια, τις πεδιάδες και τα ζώα που τους έτρεφαν υλικά και πνευματικά.

Όσοι γλύτωσαν από τη φυσική εξόντωση και δεν δολοφονήθηκαν από τα εξελιγμένα όπλα των εποίκων, αλλά και από τις ασθένειες των λευκών τις οποίες το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει, όπως η ευλογιά, η φυματίωση, η γρίπη και πανούκλα, υπέστησαν μια εξαναγκαστική  και οργανωμένη πολιτική αφομοίωσης και εξαμερικανισμού. Ο George Washington και ο Henry Knox ήταν οι πρώτοι που εφάρμοσαν συνειδητά την πολιτική της πολιτισμικής μετάλλαξης των Ινδιάνων.

Έκτοτε, με αλλεπάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Καναδά, εφάρμοσαν μαζικά προγράμματα αποϊνδιανοποίησης. Τα παιδιά των Ινδιάνων απομακρύνονταν δια της βίας από τις οικογένειές τους και εγκλείονταν σε σχολεία ειδικά για το ξερίζωμα κάθε στοιχείου της ινδιάνικης ταυτότητας και του πολιτισμού τους. Στα ιδρύματα αυτά, από τα οποία πέρασαν δεκάδες χιλιάδες παιδιά, οι μαθητές και οι μαθήτριες υποχρεούνταν να αποβάλλουν κάθε τι που είχε σχέση με τον πολιτισμό της φυλής τους. Απαγορευόταν πολύ αυστηρά η χρήση της ινδιάνικης γλώσσας, ακόμα και κατ’ ιδίαν και επιβαλλόταν η αγγλική γλώσσα, ή και η γαλλική στον Καναδά. Οι μαθητές κουρεύονταν και ντύνονταν κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα και γίνονταν χριστιανοί με το ζόρι. Και βάφτιζαν υποχρεωτικά τα παιδιά με ευρωπαϊκά ονόματα. Ο Όρθιος Βούβαλος γινόταν Τζον και το Κόκκινο Σύννεφο γινόταν Τομ. Μακριά από τις οικογένειές τους, όσα παιδιά επιβίωναν από τις ασθένειες που μεταδίδονταν εύκολα στους ασφυκτικούς τόπους συγκέντρωσης, αναγκάζονταν να μεταμορφωθούν δια της βίας σε κάτι εντελώς ξένο. Εάν σκεφτεί κανείς ότι στην περιοχή του σημερινού Καναδά υπήρχαν 13 κύριες ινδιάνικες γλωσσικές ομάδες και 65 διάλεκτοι, από τις οποίες μόνο τρεις έχουν πιθανότητες διάσωσης σήμερα, καταλαβαίνει το μέγεθος της πολιτισμικής γενοκτονίας.

Καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή αυτής της αποϊνδιανοποίησης ανέλαβε και εκτέλεσε με μεγάλη αυστηρότητα και ζήλο η εκκλησία, προτεσταντική και καθολική, συχνά σε οξύ ανταγωνισμό μεταξύ τους. Οι θρησκευτικές οργανώσεις λειτουργούσαν αυτά τα οικοτροφεία με φανατισμό και βία, που συμπεριλάμβανε και τη σεξουαλική, παθητική και ενεργητική κακοποίηση των μαθητών. Και βέβαια, τα παιδιά χρησιμοποιούνταν σαν φτηνό και πειθήνιο χωρίς κανένα δικαίωμα εργατικό δυναμικό στις κοντινές φάρμες και τα εργοστάσια.

Σε αντίθεση με ό,τι νομίζεται, η ένταση της πολιτισμικής γενοκτονίας, του αφανισμού κάθε στοιχείου ταυτότητας και κουλτούρας από τους ιθαγενείς, δεν συνέβη το 1500, το 1600 και το 1700, αλλά από το 1850 μέχρι την εποχή μας! Η μεγάλη σφαγή 300 Ινδιάνων της φυλής Λακότα, από τον αμερικάνικο στρατό, στο Wounded Knee, στη Νότια Ντακότα, το 1890, εκ των οποίων τα μισά θύματα ήταν παιδιά και γυναίκες, αποδεικνύει ότι η φυσική και πνευματική εξόντωση των Ινδιάνων δεν εξαντλείται στον 16ο ή 17ο αιώνα, αλλά φτάνει μέχρι τη νεωτερική εποχή. Υπολογίζεται από τους ερευνητές ότι περίπου το 90%, δηλαδή 16 από τα 18 εκατομμύρια ιθαγενών, εξολοθρεύτηκαν από σφαγές, αποκλεισμούς, πείνα, υποδούλωση και ασθένειες που έφεραν οι Ευρωπαίοι στην Αμερική! Το 1800, στην επικράτεια των σημερινών ΗΠΑ, είχαν απομείνει 600 χιλιάδες Ινδιάνοι και το 1890 μόνο 250 χιλιάδες! (D. Hightower-Langston: The Νative American World και R. Thornton: American Indian Holocaust and Survival, 1990)

Στον Καναδά, αυτά τα σχολικά γκέτο του υποχρεωτικού παιδομαζώματος, που άρχισαν να ιδρύονται το 1847, 130 σε όλη τη χώρα, έπαψαν να λειτουργούν το 1996. Και μόλις το 2006, η κρατική Επιτροπή Αλήθειας και Αποκατάστασης αποφάνθηκε ότι αυτά τα ιδρύματα είχαν βλαβερές επιπτώσεις στους ιθαγενείς πληθυσμούς, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα. Και το 2008, ο πρωθυπουργός του Καναδά Stephen Harper ζήτησε συγγνώμη [Η έκφραση συγγνώμης συνοδεύτηκε από 4 εκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για την ηθική βλάβη των αποφοιτησάντων από τα "σκοτεινά" ινδιάνικα σχολεία... makthes.gr] για το κακό που έκαναν αυτά τα σχολεία. Κάπως αργά, μάλλον… Στις ΗΠΑ, το πρώτο τέτοιο ίδρυμα άνοιξε το 1879. Και τα κλειστά αυτά οικοτροφεία πολλαπλασιάστηκαν στον 20ο αιώνα. Το 1973, φοιτούσαν σ’ αυτά τα «εκπολιτιστικά» ιδρύματα 60.000 Ινδιανάκια. Ο δρόμος είχε ανοίξει το 1886, με την απόφαση United States v. Kagama του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που έδωσε απεριόριστη εξουσία στις αρχές για τη βίαιη αφομοίωση και ενσωμάτωση των ιθαγενών στην αμερικάνικη κοινωνία.

Με αντίστοιχους νόμους απαγορεύτηκαν και ποινικοποιήθηκαν οι εξωτερικές εκφράσεις ζωτικών μορφολογικών στοιχείων του ινδιάνικου πολιτισμού. Για παράδειγμα, με νόμο απαγορεύτηκαν οι ινδιάνικοι χοροί και τα τραγούδια, οι τελετές θρησκευτικού περιεχομένου, αλλά και η παραδοσιακή ιατρική των Ινδιάνων. Όλα αυτά θεωρούνταν επισήμως και θεσμικά, με τον Code of Indian Offenses, το 1883, «πρακτικές του διαβόλου». Στον Καναδά, με το νόμο Indian Act του 1876, μεταξύ άλλων απαγορεύτηκε στους ιθαγενείς που δεν είχαν γίνει χριστιανοί να προσφεύγουν στα δικαστήρια, ακόμα και σαν μάρτυρες. Με την τροποποίηση του 1884, απαγορεύτηκαν όλες οι παραδοσιακές θρησκευτικές και κοινωνικές πρακτικές, ενώ με νεότερη τροποποίηση του 1920, απαγορεύτηκε στους Ινδιάνους να φορούν τις παραδοσιακές ενδυμασίες τους και να χορεύουν τους χορούς τους, καθώς και κάθε άλλη εκδήλωση ή συμπεριφορά εκλαμβάνεται σαν αντίθετη με τον χριστιανισμό. Με δεδομένο ότι, στον Καναδά, οι διώξεις εναντίον των ιθαγενών είχαν ξεκινήσει από το 1600, γίνεται αντιληπτό τι πέρασαν οι γηγενείς επί 400 χρόνια. Η οθωμανική κυριαρχία στην Ελλάδα μοιάζει με παιδική χαρά μπροστά την αγριότητα και τη βαρβαρότητα των πολιτισμένων λευκών Ευρωπαίων χριστιανών στην αμερικανική ήπειρο. Σήμερα, στις ΗΠΑ, είναι αναγνωρισμένες 567 φυλές, με σύνολο πληθυσμού γύρω στα 4,4 εκατομμύρια. Και στον Καναδά, ζουν, όπως ζουν, 1.400.000 ιθαγενείς, που ανήκουν σε 600 αναγνωρισμένες φυλές και συλλογικότητες.

Επίσης, σε όλη την ήπειρο, άλλαξαν χιλιάδες τοπωνύμια. Περιοχές, ποτάμια, λίμνες, βουνά, δάση και παραλίες μετονομάστηκαν εμπεδώνοντας την οικειοποίηση της γης από τους λευκούς και μετατρέποντας σε άγνωστη για τους Ινδιάνους την ίδια τους τη χώρα. Η Βιρτζίνια πήρε το όνομά της από την -επονομαζόμενη και παρθένα, παρ’ όλους τους εραστές της- βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ Α΄. Η Ντέλαγουεαρ από τον ομώνυμο κατακτητή της, όπως και η Κολούμπια από τον Κολόμβο, κάτι που συνέβη μέχρι το τελευταίο χωριουδάκι. Ό,τι έχει απομείνει αποτελεί θλιβερό υπόλειμμα ενός κόσμου ολόκληρου.

Η ονομασία «Ινδιάνοι» είναι εντελώς άσχετη με τους Ινδιάνους. Είναι γέννημα των λευκών που επειδή νόμιζαν ότι είχαν ανακαλύψει τις Δυτικές Ινδίες, ονομάτισαν τους ιθαγενείς λαούς «Ινδούς» ή «Ινδιάνους», αδιαφορώντας για το πώς ονόμαζαν οι ίδιοι τους εαυτούς τους. Επίσης, καλλιέργησαν την αντίληψη ότι πρόκειται για ένα λαό ομοιογενή και ομοιόμορφο. Και μ’ αυτό τον τρόπο τούς αναπαριστούν έκτοτε. Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για εκατοντάδες ανεξάρτητες φυλές με ξεχωριστά ήθη και έθιμα, ξεχωριστές γλώσσες, ξεχωριστό τρόπο οργάνωσης και διαφορετικές εξωτερικές εμφανίσεις. Αυτή η παραμόρφωση, επικεντρώθηκε σε δύο τύπους Ινδιάνων, τον ηλικιωμένο σοφό που συμβουλεύει τους λευκούς και τον αιμοχαρή πολεμιστή που ζει για να σκοτώνει εποίκους και να αρπάζει τις γυναίκες τους. Ακόμα και πρακτικές βάρβαρες που αποδίδονται στους Ινδιάνους, όπως το ξερίζωμα με μαχαίρι του τριχωτού της κεφαλής του αντιπάλου, το scalp, εισήχθησαν στην Αμερική από τους Ευρωπαίους κατακτητές (James Axtell, στην «Εγκυκλοπαίδεια των Ινδιάνων της Β. Αμερικής» - Encyclopedia of North American Indians).

Στον κινηματογράφο, ο ήρωας που επισκίασε τους πάντες και αποτέλεσε το μέτρο του καλού και του κακού είναι ο Τζον Γουέιν. Οι λευκοί ήταν πάντα σε άμυνα απέναντι στους πολεμοχαρείς «άγριους». Οι Ινδιάνοι δεν είχαν κανονική συμπεριφορά ούτε  συναισθήματα. Μιλούσαν πολύ λίγο και δεν γελούσαν ποτέ. Ήταν ύπουλοι και αμείλικτοι. Αυτή η εικόνα καλλιεργήθηκε μέσα και από τις ταινίες για παιδιά, αλλά και μέσα από τη λαϊκή λογοτεχνία. Ακόμα κι όταν αναδεικνύονταν οι πλευρές της αντιπαράθεσης και δεν αποκρυβόταν η απληστία των λευκών, η διάκριση ανάμεσα στον άγριο και τον πολιτισμένο παρέμενε σταθερή. Και οι συμπαθείς στην οθόνη ή στις σελίδες κάποιου βιβλίου ή περιοδικού Ινδιάνοι ανήκαν στην κατηγορία των αγρίων, ενώ και οι χειρότεροι τυχοδιώκτες λευκοί ανήκαν στην κατηγορία των πολιτισμένων.

Η Γουόλτ Ντίσνεϊ έκανε ταινία κινουμένων σχεδίων τη ζωή της πριγκήπισσας Ποκαχόντας, όπως την παρουσίασαν οι έποικοι. Αν και ήταν έφηβη, έχει σέξι εμφάνιση, ερωτεύτηκε ένα λευκό χήρο, πρόδωσε τον βασιλιά πατέρα της, ασπάστηκε οικειοθελώς τον χριστιανισμό, μετονομάστηκε σε Ρεβέκκα και μετακόμισε στο Λονδίνο, όπου και πέθανε μόλις στα εικοσιένα της από κάποια ασθένεια των Ευρωπαίων που εύκολα εξουδετέρωσε το ανοσοποιητικό της σύστημα. Όποια θετικά στοιχεία είχε η ιστορία της συμψηφίστηκαν με την κυρίαρχη ιδεολογία. Στα ιστορικά βιβλία και τα μυθιστορήματα, οι «κονκισταδόρες», οι επικεφαλής στις γενοκτονίες, παρουσιάζονται σαν μεγάλοι εξερευνητές που ανακαλύπτουν, και όχι που αρπάζουν και εξοντώνουν, απαθανατισμένοι σε μεγάλα πορτρέτα από διάσημους ζωγράφους ενώ τα ονόματά τους έχουν δοθεί σε θάλασσες, πόλεις, δρόμους και πλατείες.

Στα περιοδικά για μεγάλους που διαβάζαμε στα νιάτα μας, τη «Μάσκα» και το «Μυστήριο», οι Ινδιάνοι, καλοί ή κακοί, ήταν πάντα περιθωριακοί σε αντίθεση με τους λευκούς ήρωες, τον Γουάιατ Ερπ ή το Γεράκι, που εκπροσωπούσαν τους νοικοκυραίους εποίκους που ήταν αξιοπρεπείς, τίμιοι και φιλεργατικοί. Ένας απ’ αυτούς, τιμημένος και παρασημοφορημένος, είναι ο Μπάφαλο Μπιλ, ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες που προκύψανε από την «κατάκτηση της Δύσης». Σκότωνε τους βίσωνες, στερώντας τη βασική διατροφή από τους ιθαγενείς για να τροφοδοτήσει τους στρατιώτες που εκκαθάριζαν τους Ινδιάνους και τους εργάτες στις σιδηροδρομικές γραμμές που περνούσαν μέσα από τις περιοχές τους. Υπερηφανευόταν ότι σε 18 μήνες, από το 1867 ως το 1868, είχε σκοτώσει 4.282 βίσωνες, με ρεκόρ 68 βίσωνες σε ένα οκτάωρο! Το 1900, είχαν απομείνει μόνο 300 βουβάλια, από 60 εκατομμύρια πριν από 100 χρόνια! Ο Μπάφαλο Μπιλ έκανε τον ανιχνευτή για το στρατό στο κυνήγι των Ινδιάνων και στη συνέχεια δημιούργησε ένα θίασο με τον οποίο για μια δεκαετία οργάνωνε περιοδείες στην Αμερική και την Ευρώπη με πολεμικές αναπαραστάσεις συμπεριλαμβάνοντας την εκτέλεση και το ξερίζωμα του τριχωτού της κεφαλής ενός Ινδιάνου Τσεγιέν σαν ένα από τα κατορθώματα του Μπιλ στις 16 μάχες που πήρε μέρος.

Στα βιντεοπαιχνίδια και την τηλεόραση, τους παρουσιάζουν με τα γνωστά στερεότυπα, σαν καρικατούρες ή τους αγνοούν εντελώς. Όπως εύστοχα έχει πει ο σκηνοθέτης Τζιμ Τζάρμους «οι Ινδιάνοι είναι σαν να μην υπάρχουν, σαν να είναι μυθολογικά πρόσωπα από το απώτερο παρελθόν, σαν τους δεινόσαυρους».

Πολλοί λίγοι ξέρουν ότι αρκετοί πρωτοπόροι Αμερικανοί συνθέτες, προσπαθώντας να διαμορφώσουν μια εθνική αμερικανική σχολή, με λιγότερη εξάρτηση από την ευρωπαϊκή παράδοση, μελέτησαν τις μουσικές των Ινδιάνων και τις ενσωμάτωσαν στις δημιουργίες τους (McDowell: Indian Suite, Skilton: Indian dances, Cadman: Land of the sky blue water κ.ά).  Αλλά και στη ζωγραφική, τη γλυπτική και τη χειροτεχνία, στα κοσμήματα και την αγγειοπλαστική, έγιναν παρόμοιες οικειοποιήσεις. Όπως και στην καλλιέργεια του καλαμποκιού και του καπνού, στη βοτανολογία, φαρμακολογία και τις εναλλακτικές θεραπευτικές πρακτικές. Αλλά και στη μόδα. Τα μακριά μαλλιά στην Αμερική υιοθετήθηκαν από τα νεανικά κινήματα αμφισβήτησης σαν έκφραση ελευθερίας που προερχόταν από την ανυπότακτη φύση των Ινδιάνων. Όπως και η μεταγενέστερη μόδα του κουρέματος με την ψιλή στα πλάγια και το μεγάλωμα λοφίων στη μέση ή των πολύχρωμων βαφών όλων των χρωμάτων του ουράνιου τόξου που είχε ιδιαίτερη σημασία για τους Ινδιάνους. Τα κρόσσια στα σακάκια και τα παντελόνια, τα μοκασίνια, τα σκουλαρίκια στις μύτες και σε άλλα σημεία του σώματος, αλλά και τα τατουάζ είναι στοιχεία με σημασία που αποσπάστηκαν από τους ιθαγενείς χάνοντας τα νοήματά τους για να υπηρετήσουν τη βιομηχανία της μόδας και τα σύγχρονα ρεύματα αισθητικής και νοοτροπίας. Υπολογίζονται σε περισσότερες από 1550 οι ινδιάνικες λέξεις που έχουν ενσωματωθεί στο αγγλικό, γαλλικό, ισπανικό και πορτογαλέζικο λεξιλόγιο. Αλλά και στον τομέα της ιστορίας, για να αποκτήσουν ιστορικό βάθος και συνοχή οι Αμερικάνοι, προερχόμενοι από αμέτρητες κουλτούρες  της Ευρώπης, χρησιμοποιούν τους Ινδιάνους σαν πρωτοαμερικανούς, που η παρουσία τους χάνεται σε βάθος χιλιάδων χρόνων, προκειμένου οι λευκοί να επιμηκύνουν αυθαίρετα την ιστορία τους στην ήπειρο.

Από το 1970, που άρχισε μια αξιόλογη στροφή στον τρόπο προσέγγισης των Ινδιάνων από νέους Αμερικανούς ιστορικούς, ανθρωπολόγους, κοινωνιολόγους και ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αναδύονται στην επιφάνεια, μέσα από την έρευνα, την ιεράρχηση και τον συσχετισμό των στοιχείων, οι πραγματικοί λόγοι για την εμμονή των ιθυνόντων του κράτους, της εκπαίδευσης, των ΜΜΕ και της εκκλησίας, να αφομοιώσουν αποϊνδιανοποιώντας και εξαμερικανίζοντας τους ιθαγενείς λαούς. Τα βιβλία "Bury My Heart at Wounded Knee" του Dee Brown (1970) και "The Invasion of America: Indians, Colonialism, and the Cant of Conquest" του Francis Jennings (1975), έκαναν μεγάλη αίσθηση και ευαισθητοποίησαν πολλά μυαλά. Όπως ομολογούν σε στιγμές αλήθειας οι πρώτοι έποικοι, το αναφέρει αυτό περισσότερο από μία φορά ο Μπρόουνελ στο έργο του, και το επιβεβαιώνουν μεταγενέστεροι στοχαστές και γνώστες της κουλτούρας των ιθαγενών φυλών, οι κοινωνίες των Ινδιάνων δεν ήταν χύμα και σκορποχώρι. Αντιθέτως, διέπονταν από άγραφους, αλλά σαφέστατους και ριζωμένους κανόνες δημοκρατικής αυτοδιοίκησης, διαπνέονταν από βαθειά πνευματικότητα, βρίσκονταν σε απόλυτη αρμονία με τη φύση την οποία σέβονταν και συμβίωναν σαν ίσοι, πιστεύοντας ότι η γη είναι η μήτρα που τους γέννησε, και δεν γνώριζαν κανένα αίσθημα, δικαίωμα, απαίτηση ή επιδίωξη ιδιοκτησίας (J.W. Martin: A History on Native American Religion). Γι’ αυτό, οι εντολές στα σχολεία αναγκαστικής εκπαίδευσης ήταν σαφείς και κατηγορηματικές. Απαγόρευαν στα φυλακισμένα Ινδιανάκια να λένε «αυτό είναι δικό μας» και τους επιβαλλόταν να λένε μόνο «αυτό είναι δικό μου». Η έννοια του κοινού και του συλλογικού που ήταν ο καθολικός κανόνας στις ινδιάνικες φυλές ήταν ανατρεπτικός για την κοινωνία των λευκών εποίκων που βασίζεται στο ατομικό κέρδος, τον ανταγωνισμό και την ιδιωτική περιουσία, στοιχεία παντελώς άγνωστα ανάμεσα στις φυλές των «αγρίων».

Ένα άλλο μεγάλο όπλο του συστήματος για την αλλοτρίωση των Ινδιάνων, το οποίο εφευρέθηκε και εφαρμόστηκε με μεγάλη επιτυχία από το σύστημα εξουσίας, είναι το δικαίωμα που παραχωρήθηκε κατ’ αποκλειστικότητα στις φυλές να δημιουργούν καζίνο στις περιοχές δικαιοδοσίας τους. Από τη δεκαετία του 1970, και ιδίως από το 1988, με ειδικό νόμο της Γερουσίας, δημιουργήθηκαν 460 επιχειρήσεις τζόγου μέσα σε καταυλισμούς με συνολικό τζίρο περίπου 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων (2011), μόνο στην Οκλαχόμα έχει 113 ινδιάνικα καζίνο (!), διαστρέφοντας ό,τι είχε απομείνει, που δεν ήταν αμελητέο, από την πλούσια πνευματική κουλτούρα των Ινδι
άνων και αντικαθιστώντας το με την κουλτούρα του τζόγου και την επιδίωξη του παρασιτικού κέρδους. Παρ’ όλο που τα έσοδα χρησιμοποιούνται για κοινωφελείς σκοπούς, η ουσία είναι ότι η ινδιάνικη μειονότητα στην Αμερική, κάτω από το βαρύγδουπο τίτλο των αυτοδιοικούμενων περιοχών, παραμένει η φτωχότερη στις ΗΠΑ. Πλέον, το 60% των Ινδιάνων ζουν σε πόλεις. Η ανεργία, ο διαβήτης, η παιδική θνησιμότητα, η μείωση του προσδόκιμου ζωής, η εγκληματικότητα, οι εφηβικές αυτοκτονίες, η εγκατάλειψη του σχολείου και ο αλκοολισμός είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα εξ αιτίας της αποϊνδιανοποίησης, των αποκλεισμών και των ανισοτήτων.

Κι' όμως… Όπως φαίνεται και από τον αγώνα των σημερινών Σιου για να μην περάσει ο καναδέζικος αγωγός πετρελαίου Keystone XL από τα μέρη τους, και από τον στρατό που στάλθηκε για να τους βγάλει από τη μέση, η γενοκτονία, με πιο ύπουλες μορφές, είτε με εξαγορά είτε με πολιτισμικό βιασμό, βρίσκεται πάντα σε εξέλιξη. Οι Ινδιάνοι, όσα δικαιώματα κι αν απέκτησαν με ηρωικούς αγώνες και βαριές θυσίες 500 ετών, παραμένουν στον τόπο τους ξένοι. Εντούτοις, όσο κι αν τσαλαπατήθηκαν, δεν το βάζουν κάτω, ίσως γιατί το πνεύμα του Τζερόνιμο στα βάθος-βάθος παραμένει ενεργό.

 

Πηγή: https://edromos.gr/evrwpaioi-enantion-indianwn-500-xronia-genoktonia-kai-antistash/?amp

Αναδημοσιεύθηκε και στο presspublica.gr

 

* Σήμερα είναι πλέον διαθέσιμοι στα ελληνικά και οι 5 τόμοι του έργου του Μπρόουνελ (1, 2, 3, 4, 5), καθώς επίσης και Η αυτοβιογραφία του Μαύρου Γερακιού, στην σειρά Ταξίδια-Ανακαλύψεις των εκδόσεων Στοχαστής. Δείτε εδώ: https://stochastis.gr/product-category/taksidia-anakalypseis/

 

Κυριακή 18 Ιουλίου 2021

Οι "Ινδιάνοι" της Αμερικής (εκδήλωση βιβλιοπαρουσίασης - βίντεο)

"Η ιστορία και γεωγραφία των ανακαλύψεων παρουσιάζεται κυρίαρχα από την δυτική σκοπιά, δηλαδή από την σκοπιά του νικητή. Όσο όμως κι' αν την ιστορία την γράφουν οι νικητές, οι μεγάλες αλήθειες βρίσκονται στα κενά, στα σκοτεινά σημεία που κρύβονται κάτω από τον έμμεσο, ελλειπτικό και φοβισμένο λόγο των ηττημένων". -Λουκάς Αξελός


Ι. Από τον Μοντεζούμα στους πολέμους των Σεμινόλ 

Charles D.W. Brownell - Εκδόσεις Στοχαστής

 https://youtu.be/m_S2f6EUYLA

 

 ΙΙ. Η αυτοβιογραφία του Μαύρου Γερακιού 

Μα-Κα-Τάϊ-Με-Σι-Κια-Κιακ - Eκδόσεις Στοχαστής

 

 

Εκδήλωση για το πεντάτομο έργο του Τσαρλς Ν. Μπρόουνελ (BROWNELL D.W. CHARLES)* "Οι Ινδιάνικες Φυλές της Βορείου και Νοτίου Αμερικής"**, σε συνδυασμό με το βιβλίο του Μα-Κα-Τάϊ-Με-Σι-Κια-Κιακ "Η Αυτοβιογραφία του Μαύρου Γερακιού" (facebook.com/story). 

Για τα βιβλία μίλησαν οι μεταφραστές και επιμελητές των εκδόσεων "Στοχαστής", Θωμάς Μαστακούρης και Νίκος Πρατσίνης. Συντόνισε ο συγγραφέας και διευθυντής των εκδόσεων, Λουκάς Αξελός.  

Η εκδήλωση (3 Σεπτεμβρίου 2019) έγινε στο πλαίσιο του 48ου Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο, και με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 ετών από την ίδρυση των εκδόσεων. 

 

*Charles De Wolf Brownell - Τσαρλς Ντε Γουλφ Μπρόουνελ (1822-1909)

**Περισσότερες πληροφορίες για το βιβλίο, εδώ.

 

 


 

Σάββατο 17 Ιουλίου 2021

Ο Καναδάς αντιμέτωπος με την Ιστορία (βίντεο)

Κείμενο του Νικόλαου Γρυσπολάκη

 

Αυτό το κείμενο ήθελα να το γράψω εδώ και πολλά χρόνια. Η χθεσινή "εθνική ημέρα του Καναδά" και τα γεγονότα που την σημάδεψαν, επιτέλους μου δίνουν την αφορμή. Έζησα στον Καναδά επί 15 χρόνια. Εκτός από το ότι σπούδασα και εργάστηκα εκεί, ασχολήθηκα ενεργά με τα κοινά και με την πολιτική, σε τοπικό και ομοσπονδιακό επίπεδο. Υπήρξα μέλος κομμάτων, ομάδων πολιτών, συλλόγων και κοινοτήτων. Έγινε αυτό που κάθε χώρα θέλει για έναν μετανάστη. Ενσωματώθηκα. Κι όμως· για τα 10 πρώτα χρόνια βρισκόμουν στο απόλυτο σκοτάδι, στην απόλυτη άγνοια, όπως βρίσκεται και η τεράστια πλειοψηφία της Καναδικής κοινωνίας (ηθελημένως ή όχι). Είχα ενσωματωθεί στο κυρίαρχο αποικιοκρατικό αφήγημα του καλού αποικιοκράτη, του κράτους που νοιάζεται για τους πολίτες του (αρκεί να μην είναι ιθαγενείς) και δίνει σε όλους ευκαιρίες (αρκεί να μην είναι και πάλι ιθαγενείς). Μέχρι την ημέρα που ένας άνδρας, αρχηγός του παραδοσιακού συμβουλίου της φυλής των Μόχοκ (κι' όχι ο διορισμένος από την Καναδική κυβέρνηση) με πλησίασε σε ένα πάρκο και μου πρότεινε το αριστερό του χέρι*. Από εκείνη την ημέρα ξεκίνησε για μένα μια αληθινή αποκάλυψη για το τι πραγματικά είναι το Καναδικό κράτος.

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν ακούνε την λέξη Καναδάς, τους έρχεται αυτομάτως στο μυαλό μια ειρηνική χώρα με απέραντα δάση που νοιάζεται για το περιβάλλον και συμπεριφέρεται με σεβασμό στους πολίτες της. Αυτό είναι το αφήγημα που η πολύ καλά οργανωμένη εκστρατεία προπαγάνδας του κράτους έχει γράψει και προωθήσει, εδώ και δεκαετίες. Αυτό μπορεί να εμπεριέχει και μια δόση αλήθειας, παρότι ο Καναδάς είναι στις 5 πρώτες χώρες σε παραγωγή αερίων του θερμοκηπίου, απορριμάτων αλλά και σε κατανάλωση ενέργειας στον πλανήτη. 

Το κυρίαρχο αφήγημα θέλει έναν Καναδά που έκανε ειρήνη με τους ιθαγενείς. Εννοεί ότι οι ιθαγενείς όταν έφτασαν οι άποικοι, τους περιέθαλψαν, τους βοήθησαν και τους έδειξαν πως να επιβιώνουν στις αντίξοες συνθήκες αυτής της γης. Το κυρίαρχο αφήγημα θέλει ένα κράτος που άφησε στην ησυχία τους τους ιθαγενείς και συμπορεύθηκε απλώς μαζί τους. Ξεχνάει να αναφέρει όμως ότι, εδώ και 200 χρόνια, το Καναδικό κράτος, σε αγαστή συνεργασία με την εκκλησία, τις πετρελαιοβιομηχανίες, τις εταιρείες εξορύξεων και το Αγγλικό Στέμμα έχουν κλέψει σχεδόν όλα τα εδάφη τους. Ακόμη και σήμερα, από γήπεδα γκολφ μέχρι πετρελαιαγωγοί, περνούν σαν οδοστρωτήρες πάνω από τα εδάφη διαφόρων ιθαγενικών φυλών. Οι αναγκαστικές απαλοτριώσεις, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης στις οποίες ζουν πολλοί από τους ιθαγενείς (ο Καναδάς είναι ένα από τα πλουσιότερα κράτη του πλανήτη, ενώ πολλά ιθαγενικά χωριά ζουν σε συνθήκες υποσαχάριας Αφρικής) είναι η καθημερινότητα των πρώτων κατοίκων αυτής της γης. 

Το κυρίαρχο αφήγημα επίσης, ξεχνάει να αναφέρει ότι εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά ιθαγενών απήχθησαν από τις οικογένειές τους, συγκεντρώθηκαν σε θρησκευτικά σχολεία και βασανίστηκαν με σκοπό την αλλοτρίωσή τους από τις ιθαγενικές ρίζες τους.Το αποτέλεσμα βεβαίως ήταν, ολόκληρες γενεές ιθαγενών να αποκοπούν από τις ρίζες τους και να κουβαλάνε αβάσταχτα τραύματα. Δεν είναι τυχαίο πως το ποσοστό εξαρτημένων και φυλακισμένων μεταξύ των ιθαγενών είναι 10πλάσιο σε σχέση με αυτό στον γενικό πληθυσμό. Αυτή η τακτική ήταν γενικευμένη για πάνω από 120 χρόνια, ενώ το τελευταίο τέτοιο σχολείο έκλεισε μόλις το 1996 (!!!).


Για χρόνια οι ιθαγενείς κατήγγειλαν την πολιτική αυτή του κράτους και, μετά το επίσημο τέλος της, ζητούσαν να αναγνωρίσει το κράτος τις πολιτικές αυτές ως γενοκτονία. Μόλις το 2007, ο συντηρητικός τότε πρωθυπουργός αναγνώρισε την ύπαρξη αυτών των σχολείων και την χαρακτήρισε "πολιτιστική γενοκτονία". Όμως οι νέες γενεές των ιθαγενών γνώριζαν πολύ καλά πως δεν ήταν απλώς μια πολιτιστική γενοκτονία. Πριν λίγες μόνον εβδομάδες άρχισαν να ανακαλύπτονται ομαδικοί τάφοι (κυρίως παιδιών) έξω και κάτω από μοναστήρια, εκκλησίες και πρώην σχολεία. Χιλιάδες δολοφονημένα από βασανιστήρια παιδιά ιθαγενών, δολοφονημένα από το Καναδικό κράτος, το Αγγλικό κράτος και την εκκλησία (καθολική και προτεσταντική) θάφτηκαν ομαδικά για να χαθούν τα ίχνη τους· για να συνεχιστεί ο μύθος του ειρηνικού Καναδά και των καλών σχέσεων με τους ιθαγενείς. Τα κόκκαλα όμως αντέχουν για χιλιάδες χρόνια μέσα στη γη και, για κακή τους τύχη, οι ιθαγενείς δεν εξαφανίστηκαν όπως οι αποικιοκράτες είχαν σχεδιάσει, παρά τις αναγκαστικές εκτρώσεις, τα βασανιστήρια, τις δολοφονίες και τους εκτοπισμούς. 

Οι ιθαγενείς πλέον, με πλήρη συνείδηση της βαρβαρότητας των Ευρωπαίων αποικιοκρατών, ζητούν αναγνώριση της γενοκτονίας, αποζημίωση και εξασφάλιση της αυτονομίας τους. Το άγαλμα που ανέτρεψαν εχθές, ημέρα εθνικής εορτής των αποικιοκρατών, απεικόνιζε την βασίλισσα της Αγγλίας Βικτώρια, την πρωτεργάτιδα της γενοκτονίας. Αγάλματα βασανιστών, δουλεμπόρων και ψυχοπαθών κυβερνητών που πρωτοστάτησαν στην γενοκτονία που κράτησε ενάμιση αιώνα, βρίσκονται σε περίοπτες θέσεις παντού στον Καναδά. 

Αποικιοποίηση με ευγενές πρόσωπο δεν μπορεί να υπάρξει. Από το Ισραήλ και την Βραζιλία, μέχρι το Ιράκ και την Μποτσουάνα οι εποικισμοί εδαφών ιθαγενικών πληθυσμών συνεχίζονται ακόμη και σήμερα. Ο Δυτικός/Καπιταλιστικός ολοκληρωτικός πολιτισμός της ισοπέδωσης, της ομογενοποίησης και της θεοποίησης του χρήματος συνεχίζει να εξαφανίζει πολιτισμούς, τρόπους σκέψης, γνώση για τη φύση, όπου βρεθεί. Μόνη λύση η απάρνηση στην πράξη των βασικών αρχών και πρακτικών αυτής της ψυχοπαθούς ιδεολογίας.

 

*Το χέρι της καρδιάς. Το δεξί, είπε, το απλώνουν οι άνθρωποι για να πάρουν...

 

Photo1 at naftemporiki.gr (Γυναίκα από αυτόχθονο έθνος του Καναδά ανακοινώνει ευρήματα από 215 χωρίς σήμανση τάφους, στον Καναδά)

Photo2 at theguardian.com (How residential schools in Canada robbed Indigenous children of their identity and lives)

Photo3 at facinghistory.org -- amazon.com

Photo4 at google.gr (Γκρέμισαν αγάλματα βασιλιάδων εν μέσω κατακραυγής για τους τάφους ιθαγενών)

 

Σχετικά δημοσιεύματα: kathimerini.gr, 2020mag.gr, alfavita.gr, efsyn.gr1, efsyn.gr2, enallaktikos.gr, theguardian.com1, theguardian.com2, Confederation of Canadian Unions Statement on Canada Day 2021, cnn.com, Canada’s Dark Side: Indigenous Peoples and Canada’s 150th Celebration, UN human rights report shows that Canada is failing Indigenous peoples 

Τα τελευταία εκατό χρόνια, περισσότερα από 150.000 παιδιά ιθαγενών του Καναδά απομακρύνθηκαν βίαια από τις οικογένειές τους και τοποθετήθηκαν σε σχολεία ειδικά οριοθετημένων περιοχών, μακρυά από τους γονείς και τις κοινότητές τους. Τα παιδιά αυτά έπεσαν θύματα πολιτιστικής γενοκτονίας για να ξεχάσουν τη γλώσσα, τα έθιμα και τον πολιτισμό τους. Τα περισσότερα βίωσαν σωματική και σεξουαλική κακοποίηση, βασανίστηκαν, και τώρα διαπιστώνεται ότι περίπου 10.000 έχουν εξαφανιστεί και μάλλον δολοφονηθεί. Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκε ένας ανώνυμος τάφος κοντά σε ένα πρώην τέτοιο σχολείο στην επαρχία Σασκάτσουαν, που περιείχε 751 θαμμένα παιδιά. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε βρεθεί ένας ακόμα μαζικός τάφος στην Βρετανική Κολομβία με 215 πτώματα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν παιδιά. Οι τραγικές ανακαλύψεις προέκυψαν με την χρήση ραντάρ ανίχνευσης του εδάφους. Η Καναδική κυβέρνηση θα διαθέσει 5 εκατομμύρια δολάρια για επιπρόσθετες έρευνες στην περιοχή του Σασκάτσουαν. Το ζήτημα είναι τι θα ακολουθήσει μετά - Εκταφές; Ταυτοποιήσεις; Εθνικές αποζημιώσεις; Τόσο θλιβερό. [at facebook.com/worldwithoutgenocide/posts]

 

Video: How residential schools in Canada robbed Indigenous children of their identity and lives

 https://youtu.be/-4wExQG9Dyk

 

tweeted here: https://twitter.com/KPrimikiri/status/1416485755623546885 

Πέμπτη 15 Ιουλίου 2021

Τι είναι ένα αληθινό καταφύγιο για πρώην αιχμάλωτα δελφίνια και ποιες οι προδιαγραφές που πρέπει να πληροί;


 

Από την χρησιμοποίησή τους ως διασκεδαστές για το κοινό, κατά τις δεκαετίες του 50 και του 60, μέχρι την αντιμετώπιση ως "πρεσβευτές" για τη σωτηρία των θαλασσών, κατά τις δεκαετίες του 80 και του 90, η στάση του κόσμου απέναντι στα αιχμάλωτα δελφίνια έχει αλλάξει. Ήδη, από την δεκαετία του 2010 μέχρι και σήμερα, τα ζώα αυτά αντιμετωπίζονται ως χαρισματικά και ευφυή πλάσματα, που έχουν άδικα καταδικαστεί να βιώνουν μια βασανισμένη ζωή. Οι πρώτες διαμαρτυρίες εναντίον της εκμετάλλευσής τους είχαν αρχίσει να εκδηλώνονται από το 1937, στην Φλόριντα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, κορυφώθηκαν όμως το 1993, μετά την προβολή της ταινίας Free Willy. Ακολούθησαν τα ντοκιμαντέρ The Cove, το 2009 και Blackfish, το 2013, τα οποία ενίσχυσαν κατά πολύ την αρνητική στάση του κοινού απέναντι στην πρακτική της διατήρησης δελφινιών και άλλων κητωδών σε κατάσταση αιχμαλωσίας και στην ρητορική των δελφιναρίων*

Στις μέρες μας, υπάρχουν καταφύγια για διάφορα είδη άγριων ζώων. Για άτομα που ΔΕΝ είναι απελευθερώσιμα (είτε για λόγους υγείας, είτε γιατί έχουν γεννηθεί στην αιχμαλωσία, είτε γιατί έχουν παραμείνει αιχμάλωτα για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν μπορούν να ανακτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες για επιβίωση στην φύση), η έννοια "καταφύγιο" σηματοδοτεί μια τοποθεσία όπου πρώην αιχμάλωτα άτομα θα μπορούν να ζήσουν σε συνθήκες που προσομοιάζουν όσο το δυνατόν περισσότερο το φυσικό τους περιβάλλον. Αυτού του είδους το καταφύγιο δεν θα πρέπει να συγχέεται με τις περιοχές που βρίσκονται υπό καθεστώς προστασίας για να εξασφαλίσουν την διατήρηση των ελεύθερων πληθυσμών. Προτεραιότητα ενός αληθινού καταφυγίου είναι η ευζωία και η σχετική αυτονομία των ατόμων που διαβιούν σε αυτό, έχοντας μετεγκατασταθεί από ζωολογικούς κήπους, ή διασωθεί από διάφορες άλλες καταστάσεις εκμετάλλευσης, όπως τσίρκο, εργαστήρια, εμπόριο εξωτικών ειδών και λοιπά. Οι εγκαταστάσεις ενός τέτοιου καταφυγίου έχουν σχεδιαστεί ώστε να παρέχουν μια καλή ποιότητα ζωής στα φιλοξενούμενα ζώα, τα οποία, κατά μια έννοια, "αποζημιώνονται" ή "συνταξιοδοτούνται". Ένα αληθινό καταφύγιο δεν αναπαράγει ποτέ τα ζώα που στεγάζει στις εγκαταστάσεις του, ούτε τα χρησιμοποιεί για κερδοσκοπικούς σκοπούς.

Όλα τα κητώδη, όπως τα δελφίνια και ακόμη περισσότερο οι όρκες (Marino, 2020), υποφέρουν πάρα πολύ στα δελφινάρια, και αυτό έχει γίνει τώρα πια ευρέως κατανοητό. Η εναλλακτική λύση της μετεγκατάστασης των αιχμαλώτων κητωδών σε ελεγχόμενες θαλάσσιες περιοχές κοντά σε ακτές (που από τούδε και στο εξής θα ονομάζονται θαλάσσια καταφύγια) έχει πλέον αρχίσει όχι μόνον να συζητείται ως προοπτική, αλλά και να εφαρμόζεται στην πράξη, ως ένας τρόπος "συνταξιοδότησης" των πρώην διασκεδαστών. 

Εδώ και πολλά χρόνια υπάρχουν καταφύγια για διάφορα χερσαία είδη άγριων ζώων, όπως ελέφαντες, μεγάλα αιλουροειδή, αρκούδες και πρωτεύοντα, συνεπώς οι προδιαγραφές για τα χερσαία είδη είναι γνωστές εδώ και αρκετές δεκαετίες. Για τα θαλάσσια είδη όμως, αντίστοιχη εμπειρία δεν υπάρχει, γι' αυτό και για τον σχεδιασμό των αντίστοιχων εγκαταστάσεων θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν ένα σύνολο προϋποθέσεων που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, νομικές και οικονομικές παραμέτρους. Η αδειοδότηση για την λειτουργία ενός θαλάσσιου καταφυγίου είναι το πρώτο που πρέπει να εξασφαλιστεί, κι' αυτό πολλές φορές είναι περίπλοκο και χρονοβόρο, δεδομένου ότι, στις περισσότερες χώρες, η νομοθεσία δεν προβλέπει καθεστώς ιδιοκτησίας ή ιδιοχρησίας για εκτάσεις μέσα στην θάλασσα. 

Αν εξαιρέσουμε τις επιμέρους ιδιαιτερότητες, τα θαλάσσια καταφύγια μπορούν να δημιουργηθούν με προδιαγραφές ανάλογες εκείνων που φιλοξενούν χερσαία άγρια είδη. Για τον σκοπό αυτόν, θαλάσσιες περιοχές όπως όρμοι και κολπίσκοι μπορούν να περιφραχθούν με δίχτυα και να αποτελέσουν χώρους ελεγχόμενης απελευθέρωσης πρώην αιχμαλώτων κητωδών, τα οποία δεν μπορούν ή δεν πρέπει να επιστρέψουν στην φύση, και τα οποία θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν μια ζωή ανάλογη με την φυσιολογική και να εκδηλώσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τις φυσιολογικές συμπεριφορές που ορίζει το είδος τους. Το κείμενο αυτό αποτελεί μια περίληψη για τα καταφύγια πρώην αιχμαλώτων θαλασσίων ειδών όπως τα κητώδη, και έχει σκοπό να προσφέρει στους κυβερνητικούς αρμόδιους, στους ακαδημαϊκούς, στο κοινό και σε οποιονδήποτε άλλον ενδιαφερόμενο, την βασική πληροφόρηση σχετικά με τα θαλάσσια καταφύγια. Το πλήρες κείμενο μπορείτε να διαβάσετε, εδώ.


Πηγή: Seaside Sanctuaries: General Criteria for Sites and Operations (via Dolphinaria-Free Europe, Marine Connection and Advocates Against Cetacean Cruelty)

Photo1 via google.gr/search

Photo2 at greekreporter.com

Απόδοση στα Ελληνικά, Filikaki

Tweeted here

 

                                          

*Παραπομπή: Δύο περίπου χρόνια μετά από τον πασίγνωστο "Όρμο" (The Cove) που εστιάζει στην σφαγή των δελφινιών της Ιαπωνίας και την σχέση της με την βιομηχανία των δελφιναρίων, και πριν από το "Blackfish" που παρουσιάζει την μαρτυρική ζωή του Tilikum, της όρκας που προκάλεσε τον θάνατο τριών ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και είχε μεγάλη επιρροή κυρίως στο αμερικανικό κοινό, βγήκε στον αέρα, το καλοκαίρι του 2011, ένα ακόμη ντοκιμαντέρ, το "A Fall From Freedom" (image), το οποίο δεν προβλήθηκε όσο του άξιζε. Το ντοκιμαντέρ αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι τουλάχιστον ισάξιο των άλλων δύο, αν όχι αξιολογότερο, δεδομένου ότι παρέχει όλην την άγνωστη για τον περισσότερο κόσμο πληροφόρηση σχετικά με την ιστορία της αιχμαλωσίας των κητωδών και τον σκοτεινό ρόλο που έπαιξαν τα δελφινάρια, όχι μόνον στην κακοποίηση των ζώων αλλά και στην κακοποίηση του περιβάλλοντος  και του κοινού. Αυτό ακριβώς το κενό της πληροφόρησης έρχονται να εκμεταλλευτούν οι επιχειρηματίες των δελφιναρίων... 

Στο ντοκιμαντέρ αυτό, που μεταφράστηκε στα Ελληνικά "Χάνοντας την Ελευθερία της Θάλασσας" ή "Χάνοντας τη Θάλασσα της Ελευθερίας", καταρρίπτεται με επιστημονικά επιχειρήματα ο μύθος της προστασίας των ειδών στα δελφινάρια, αλλά και ο μύθος της εκπαιδευτικής τους αξίας η οποία, ακόμη και αν κάποτε υπήρξε, ανάγεται σε μια περασμένη εποχή. Είναι αλήθεια ότι ανακαλύψαμε πολλά πράγματα από τη μελέτη των κητωδών στα δελφινάρια, το σπουδαιότερο όμως που μάθαμε είναι ότι η αιχμαλωσία τα σκοτώνει. Μάθαμε ακόμα ότι ο εγκλεισμός κάνει αυτά τα ζώα επιθετικά, μετρήσαμε στα προγράμματα κολύμβησης τραυματίες, και στις πίστες του θεάματος ανθρώπους νεκρούς, και είδαμε ολόκληρους πληθυσμούς από τα ζώα αυτά να ξεκληρίζονται στο όνομα του κέρδους. Η έκθεση των δελφινιών στα δελφινάρια, ακόμη και αν κάποτε μπορούσε να προάγει ευαισθητοποίηση, σήμερα δεν αποτελεί τίποτα άλλο από ένα πρότυπο κακής εκπαίδευσης και εφησυχασμού για την ψευδεπίγραφη "διατήρηση" (conservation) της άγριας ζωής και του φυσικού κόσμου που καταστρέφεται γύρω μας. 

Είχα την χαρά να συμμετέχω στον υποτιτλισμό αυτού του ντοκιμαντέρ, που ανέβηκε στο διαδίκτυο με ελληνικούς υπότιτλους πριν από ακριβώς 9 χρόνια, τον Ιούλιο του 2012. Το εγχείρημα του υποτιτλισμού μας πήρε χρόνο, ήμασταν ερασιτέχνες και κάναμε λάθη [αποδώσαμε τον όρο "whale" ως "φάλαινα" - ένα λάθος που οι περισσότεροι ασχολούμενοι με τα κητώδη (ειδικοί και μη) εξακολουθούν να κάνουν ακόμα], μετά από 9 χρόνια όμως αισθάνομαι ακόμα ότι αυτή η μετάφραση είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που έχω κάνει. Μπορείτε (και το συνιστώ γιατί αξίζει) να παρακολουθήσετε το υποτιτλισμένο ντοκιμαντέρ εδώ: http://youtu.be/JvpoeFELWLY  

Τρίτη 13 Ιουλίου 2021

Ο μπλε άνθρωπος

Τα λόγια δεν έχουν σημασία, αφού εκείνη είναι "πορτοκαλί" κι αυτός γίνεται τόσο ήρεμος και ευτυχισμένος που ούτε σκέφτεται ότι υπάρχουν "μπλε" ή "βυσσινί άνθρωποι" ή σκύλοι ή γάτοι, που κάνουν να του "σηκώνεται η τρίχα" όταν τους βλέπει. Αυτό όμως που τον μπέρδεψε ακόμη περισσότερο ήταν το υγρό που έβγαινε απ’ τα μάτια της και κυλούσε στο πρόσωπό της… Η διαπίστωση ότι οι "βυσσινί άνθρωποι" αποκαλούνται "ειδικοί" και κάνουν τους "πορτοκαλί" ανθρώπους να έχουν υγρά μάτια, δεν τον διαφώτισε... Περισσότερα εδώ: https://gatouiti-blog.blogspot.com/2021/07/blog-post.html 

 

                                      ...

Είχατε ξανακούσει τη λέξη "ζωοπροφύλαξη";

Στην σημερινή εποχή, ο άνθρωπος έχει προκαλέσει μια τεράστια διαταραχή σε όλον τον πλανήτη με την καταστροφή μεγάλων οικοσυστημάτων. Μ’ αυτό τον τρόπο, κάποιοι παθογόνοι οργανισμοί που ήταν αβλαβείς όσο ζούσαν στο φυσικό τους περιβάλλον, απελευθερώνονται χάνοντας τους φυσικούς "ξενιστές" τους (δηλαδή τα ζώα τα οποία είχαν "μάθει" να τους φιλοξενούν στο σώμα τους και τα οποία, λόγω της μακρόχρονης συμβίωσης και προσαρμογής, δεν νοσούσαν). Ψάχνοντας να βρουν καινούριο "σπίτι", δηλαδή κάποιους άλλους οργανισμούς που θα μπορέσουν να ζήσουν μαζί τους και έτσι να επιβιώσουν, οι παθογόνοι αυτοί οργανισμοί δημιουργούν προβλήματα. Αυτό συμβαίνει διότι οι νέοι ξενιστές δεν έχουν καμιά εξοικείωση με τα άγνωστα στον δικό τους περιβάλλον μικρόβια, με αποτέλεσμα να αρρωσταίνουν και συχνά να πεθαίνουν, όταν έρθουν σε επαφή μαζί τους. Μια άλλη παράμετρος προστασίας είναι η "ειδικότητα ξενιστή", ότι δηλαδή μέσα από μακρόχρονες διαδικασίες, στη φύση έχουν δημιουργηθεί διαφορετικές αρρώστιες που αφορούν τα διαφορετικά είδη... Η αλλαγή ξενιστή όμως, όποτε αυτή συμβαίνει, είναι ένα πολύ επικίνδυνο φαινόμενο. Περισσότερα, εδώ: https://gatouiti-blog.blogspot.com/2021/07/blog-post_13.html

Παρασκευή 9 Ιουλίου 2021

10 παρά 1 ερωτήσεις για την λεϊσμανίωση


Όταν μια θηλυκιά σκνίπα τσιμπά έναν ΜΟΛΥΣΜΕΝΟ σκύλο, η λεϊσμάνια που παίρνει μαζί με το αίμα του ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΤΗΣ για περίπου 10 ημέρες, και μετά ΜΠΟΡΕΙ να ΜΕΤΑΔΟΘΕΙ, ΜΕ ΤΗ ΝΕΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΗ, σε έναν υγιή σκύλο που θα τσιμπήσει και ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ, ύστερα από λίγους μήνες, να του προκαλέσει λεϊσμανίωση. 

Ευτυχώς, στην Ελλάδα, οι σκνίπες, που τσιμπούν τον σκύλο, δεν συνηθίζουν να τσιμπούν και τον άνθρωπο, ούτε μπαίνουν, μέσα στα σπίτια!

ΕΡΩΤΗΣΗ1: Δηλαδή, στην Ελλάδα, αν έχω έναν σκύλο ΜΟΛΥΣΜΕΝΟ με λεϊσμάνια, δεν κινδυνεύω να μολυνθώ;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Όχι. Στην Ελλάδα, ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ, έχουμε, περισσότερα από 100.000 κρούσματα λεϊσμανίωσης στον σκύλο, ενώ στον άνθρωπο αναφέρονται, κατά μέσο όρο, 25 κρούσματα σπλαχνικής λεϊσμανίωσης. Επίσης, λεϊσμάνια έχει βρεθεί στη χώρα μας στη γάτα, στην αλεπού, στο τσακάλι και στα τρωκτικά (1,2%). 

ΕΡΩΤΗΣΗ2: Δηλαδή, ούτε όταν χαϊδεύω ή περιποιούμαι τραύματα ΜΟΛΥΣΜΕΝΟΥ σκύλου που έχει διαγνωσμένη λεϊσμανίωση, κινδυνεύω να μολυνθώ;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Όχι, ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΜΟΛΥΝΘΕΙΣ! Η λεϊσμάνια ΠΡΕΠΕΙ πρώτα να ΑΝΑΠΤΥΧΘΕΙ, για περίπου 10 ημέρες, ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΣΚΝΙΠΑ για ν’ αποχτήσει την ικανότητα να μολύνει τον άνθρωπο, αν βέβαια, πρόκειται για είδος σκνίπας που προτιμάει να τσιμπάει τον άνθρωπο!

ΕΡΩΤΗΣΗ3: Η λεϊσμανίωση είναι σοβαρό νόσημα για τον σκύλο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Όταν γίνεται έγκαιρα η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, τότε τα περισσότερα από τα μολυσμένα ζώα θεραπεύονται. Βέβαια, και χωρίς φαρμακευτική αγωγή γίνεται καλά το 10-20% από αυτά!

ΕΡΩΤΗΣΗ4: Ναι, αλλά μήπως ο σκύλος παραμένει φορέας του παρασίτου;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Όχι, γίνεται καλά και δεν παραμένει φορέας του παρασίτου. Ακόμη κι αν η φαρμακευτική αγωγή είναι ατελής, τα παράσιτα εξαφανίζονται για αρκετούς μήνες από το περιφερικό αίμα, και επομένως το ζώο δεν αποτελεί εστία μόλυνσης των σκνιπών!

ΕΡΩΤΗΣΗ5: Τι πρέπει να γνωρίζω, ως ιδιοκτήτης του μολυσμένου σκύλου, όταν τελειώνει η φαρμακευτική αγωγή;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τα ειδικά αντισώματα μπορεί να ανιχνεύονται για 12 μήνες, αλλά το ζώο είναι υγιές και δεν μεταδίδει το νόσημα. Επίσης, το διάστημα αυτό, μπορεί να εμφανιστούν ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΕΙΣ του νοσήματος, οπότε η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να επαναληφθεί, και τέλος, στις ενζωοτικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα, συμβαίνουν συχνά ΝΕΕΣ ΜΟΛΥΝΣΕΙΣ στα ζώα, και γι’ αυτό πρέπει να παίρνουμε τα απαραίτητα μέτρα για να τις προλαβαίνουμε.

ΕΡΩΤΗΣΗ6: Ποιά είναι τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ μέτρα που πρέπει να πάρω για να προφυλάξω τον σκύλο μου από την λεϊσμανίωση;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η καλύτερη προφύλαξη, γίνεται:
α) με εντομοαπωθητικό ΠΕΡΙΛΑΙΜΙΟ (ή spray) με deltamethrin,
β) με εντομοαπωθητικό (diethyltoluamide-DEET) στον αυχένα και τη ράχη του σκύλου, ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ! Οι σκνίπες, είναι ΠΙΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΕΣ κατά τις ώρες 21.00-22.00 και 03.30-05.00. 
γ) με την ορολογική εξέταση για λεϊσμανίωση, κάθε ΙΟΥΝΙΟ και κάθε ΝΟΕΜΒΡΙΟ, για να τίθεται έγκαιρα η διάγνωση της λεϊσμανίωσης (ΙΟΥΝΙΟ) και να θεραπεύονται έγκαιρα τα μολυσμένα ζώα, πριν αυτά γίνουν "αποθήκη/φορείς λεϊσμάνιας" στη φύση, και δ) με την χορήγηση Leisguard (5 mg/10Kg σ.β./ημέρα, από το στόμα), ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, από 15 ΜΑΡΤΙΟΥ έως 15 ΑΠΡΙΛΙΟΥ, από 1 ΙΟΥΛΙΟΥ έως 31 ΙΟΥΛΙΟΥ και από 15 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ έως 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ή με την χορήγηση allopurinol, 15 mg/Kg σ.β., ΚΑΘΕ 12 ΩΡΕΣ, απ’ το στόμα, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, από τον ΜΑΪΟ έως τον ΝΟΕΜΒΡΙΟ [ΠΡΟΣΟΧΗ: Η αλλοπουρινόλη πρέπει να δίνεται στην συνιστώμενη δοσολογία και ανά δωδεκάωρο, ΟΧΙ ΣΕ ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ, ΟΥΤΕ ΑΝΑ εικοσιτετράωρο!]. ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΤΑΙ ότι, με την προληπτική χορήγηση του Leisguard ή της allopurinol, ο σκύλος ΠΡΟΦΥΛΑΣΣΕΤΑΙ τους μήνες ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ και ΟΚΤΩΒΡΙΟ, που οι σκνίπες έχουν ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΟΛΥΣΜΑΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ με ΛΕΪΣΜΑΝΙΑ στη χώρα μας.

ΕΡΩΤΗΣΗ7: Η σπλαχνική λεϊσμανίωση είναι σοβαρό νόσημα για τον άνθρωπο;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Με την φαρμακευτική αγωγή, επιτυγχάνεται η κλινική ίαση στο 95% των ασθενών (ή στο 20% των μολυσμένων φορέων HIV). Βέβαια, και χωρίς φαρμακευτική αγωγή είναι δυνατόν να γίνει καλά το 5% των ασθενών!

ΕΡΩΤΗΣΗ8: Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής με σπλαχνική λεϊσμανίωση, όταν τελειώνει η φαρμακευτική αγωγή;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το αποτέλεσμα της φαρμακευτικής αγωγής ελέγχεται με την ορολογική εξέταση του ασθενούς, 1, 3, 6, 12 και 24 μήνες μετά την λήξη της αγωγής. Αναζωπυρώσεις του νοσήματος εμφανίζονται στο 5% των ασθενών (ή στο 80% των μολυσμένων φορέων HIV), συνήθως μέσα στο πρώτο 6μηνο μετά την λήξη της αγωγής, η οποία πρέπει τότε να επαναληφθεί.

ΕΡΩΤΗΣΗ9: Ποιά είναι τα ΚΑΛΥΤΕΡΑ μέτρα που πρέπει να πάρω για να προφυλάξω τον εαυτό μου από την λεϊσμανίωση;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κατά την περίοδο των σκνιπών,
στην Ελλάδα από τον Μάιο έως τον Νοέμβριο, ο καλύτερος τρόπος για να προφυλαχθεί ο άνθρωπος από τη μόλυνση είναι να χρησιμοποιεί ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΑ εντομοαπωθητικό (Autan), στα ακάλυπτα μέρη του σώματος ή στα ρούχα, ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, κάθε 3-4 ώρες, αν βρίσκεται στο εξωτερικό περιβάλλον, επειδή η δράση του εντομοαπωθητικού διαρκεί 3-4 ώρες. Επίσης, πρέπει να γίνεται ΕΓΚΑΙΡΑ η διάγνωση του νοσήματος και η θεραπεία των ασθενών, για να μη αποτελούν φορείς του παρασίτου στην φύση.


Σημ
: Οι σκνίπες κάνουν κάθε χρόνο την εμφάνισή τους κατά τα μέσα της άνοιξης, και παραμένουν ενεργές και κατά το μεγαλύτερο μέρος του φθινοπώρου (από τον Απρίλιο έως τον Νοέμβριο).

 

Πηγή: Στέλιος Χαραλαμπίδης (π.καθηγητής Παρασιτολογίας & Παρασιτικών Νοσημάτων, Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ), Facebook (via ΠΦΟ)

Διαβάστε περισσότερα εδώ: Στέλιος Χαραλαμπίδης -> Παρασιτικά Νοσήματα -> ΛΕΪΣΜΑΝΙΩΣΗ

 

Σχετικοί σύνδεσμοι

LEISHMANIA INFANTUM - Όλα όσα θέλετε να ξέρετε για τη λεϊσμανίωση του σκύλου: petline.gr, skilia.gr

Μύθοι και αλήθειες για την λεϊσμανίαση: zoosos.grzophoros.gr, kynoclub.gr 

 

Αναδημοσίευση 


  Extension  

ΛΕΪΣΜΑΝΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ (ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΥΣ)


 

(από leishvet.org)