Έκκληση προς τους κτηνιάτρους να στηρίξουν την καμπάνια για το τέλος της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας

Επιστολή του του Philip Lympery, "global chief executive" της οργάνωσης Compassion In World Farming στο βρεττανικό κτηνιατρικό περιοδικό Vet Times, με αφορμή την πανδημία  COVID-19 αλλά και την πρόσφατη απομόνωση νέου στελέχους του ιού της γρίπης των χοίρων* στην Κίνα, που εγείρει ανησυχίες για εμφάνιση μιας ακόμη πανδημίας

Ο ρόλος της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας ως πεδίο αναπαραγωγής ασθενειών έρχεται και πάλι στο προσκήνιο καθώς ένα πρωί ο κόσμος ξύπνησε και άκουσε τα νέα: ένας καινούργιος ιός δυνητικά επικίνδυνος για την πρόκληση  μιας ακόμα πανδημίας απομονώθηκε από γουρούνια στην Κίνα. "Ίσως αυτό να αποτελεί μια χρήσιμη υπενθύμιση του ότι βρισκόμαστε συνεχώς σε κίνδυνο ανάδυσης νέων παθογόνων μικροοργανισμών, και ότι τα παραγωγικά ζώα, με τα οποία οι άνθρωποι έρχονται σε πιο στενή επαφή από ότι με τα άγρια, μπορεί να συμπεριφέρονται σαν πηγή σοβαρών ιών που προκαλούν πανδημίες", δήλωσε ο πρόεδρος του τμήματος κτηνιατρικής στο πανεπιστήμιο του Cambridge, Jarnes Wood (i). 

Η πανδημία COVID-19 κατέδειξε πόσο εύθραυστες είναι οι ισορροπίες στις ανθρώπινες κοινωνίες και πόσο ο τρόπος, με τον οποίον μεταχειριζόμαστε τα ζώα σήμερα, μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων αύριο. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι (ειδικοί και μη) αναγνωρίζουν ότι η σκληρότητα προς τα ζώα της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας, των υπαίθρειων παζαριών και των σφαγείων μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις ικανές να κλονίσουν συθέμελα τις κοινωνίες των ανθρώπων. Κατά παρόμοιο τρόπο, αρχίζουν να αναγνωρίζονται και οι καταστροφικές επιπτώσεις της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας στον φυσικό κόσμο, που συντελεί σημαντικά στην μείωση των αγρίων ειδών και υποβαθμίζει τα δάση, τα εδάφη, το νερό που πίνουμε, την τροφή που τρώμε και τον αέρα που αναπνέουμε.  

Η πανδημία COVID-19, η κλιματική αλλαγή, η κατάρρευση του φυσικού κόσμου και οι κίνδυνοι ασθενειών που προέρχονται από την βιομηχανοποιημένη κτηνοτροφία, όλα συνηγορούν στην ανάγκη να δοθεί ένα τέλος στην σκληρότητας των ανθρώπων προς τα ζώα. Είναι καιρός να δούμε την ευζωία των ζώων από μια καινούργια οπτική. Σαν ειδικός που μελετά τα ζώα και το περιβάλλον, μπορώ να δω τον αντίκτυπο που έχει η ανθρώπινη σκληρότητα τόσο στα ίδια τα ζώα, τις στερήσεις και τις ανάγκες τους, όσο και στους ανθρώπους και το ευρύτερο περιβάλλον. Μια τέτοια προσέγγιση έρχεται σε σύγκρουση με την μινιμαλιστική θεώρηση της ευζωίας των ζώων, που βασικά επιδιώκει να μειώσει την ταλαιπωρία τους και όχι να δώσει αξία στην ζωή τους. Η μείωση αυτής της ταλαιπωρίας συνήθως είναι οριακή, όπως η τοποθέτηση μιας κουρνιάστρας στα κλουβιά των ορνίθων αυγοπαραγωγής. Βεβαίως, μια κουρνιάστρα θα μπορούσε να ανακουφίσει λιγάκι τις κότες, αλλά δεν θα λύσει το πρόβλημα, γιατί αυτά τα ζώα υποχρεώνονται να ζήσουν με έναν τρόπο επιβεβλημένο από ένα σύστημα που είναι σκληρό από την φύση του. 

Προσθέτοντας ένα κομματάκι από όσα λείπουν από το περιβάλλον τους - έστω μια κουρνιάστρα σε ένα κλουβί ορνίθων αυγοπαραγωγής, μερικές αλυσίδες για παιχνίδι σε συνωστισμένους σταύλους με γουρούνια ή δυό μπάλες από άχυρο σε ένα κλουβί τοκετού - ούτε το πρόβλημα της ευζωίας των ζώων θα λύσει, ούτε τις επιπτώσεις στο περιβάλλον θα αναχαιτίσει. Μια ευρύτερη προσέγγιση στο ζήτημα της ευζωίας των ζώων εστιάζει σε θετικούς παράγοντες, όπως η αξία και η χαρά της ζωής, σε ένα σύστημα εκτροφής για τα ζώα που θα βρίσκεται σε αρμονία με την φύση, και σε ένα διατροφικό σύστημα για τους ανθρώπους που θα προσφέρει πιο ισορροπημένα και λιγότερο ανθυγιεινά ζωϊκά προϊόντα. Με αυτόν τον τρόπο, οι ανάγκες των ζώων, του περιβάλλοντος και των ανθρώπων μπορούν να εναρμονιστούν.    

Θα μπορούσε λοιπόν ένα καλύτερο σύστημα εκτροφής των ζώων να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για όλους μας; Η απάντηση είναι ναι, αν τα ζώα ξαναρχίσουν να εκτρέφονται σύμφωνα με τους νόμους της φύσης. Αν τα μηρυκαστικά ξαναρχίσουν να βόσκουν χορτάρι, και αν τα πουλερικά και οι χοίροι ξαναρχίσουν να ανακυκλώνουν τα περισσεύματα των τροφίμων μας, όπως γινόταν παλιά. Βεβαίως, αυτό προϋποθέτει την μείωση του ζωϊκού κεφαλαίου, άρα και την μείωση της κατανάλωσης κρέατος και γαλακτομικών προϊόντων, κάτι που εμείς οι άνθρωποι έτσι κι' αλλιώς θα πρέπει να κάνουμε, αν θέλουμε να βελτιώσουμε την υγεία μας και να προστατεύσουμε το περιβάλλον. Η οργάνωση "Συμπόνοια για τα Παραγωγικά Ζώα του Κόσμου"*** καλεί τους οργανισμούς που έχουν την μεγαλύτερη δύναμη επιρροής - όπως η Παγκόσμια Τράπεζα, τα Ηνωμένα Έθνη και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας - να στηρίξουν την αντικατάσταση της βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας με ένα σύστημα παραγωγής ζωικών τροφίμων που θα σέβεται τα ζώα και τον πλανήτη, μειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο εμφάνισης πανδημιών. Επιτρέψτε μου να ζητήσω και από τους κτηνιάτρους να στηρίξουν αυτήν την εκστρατεία. Για να αφήσουμε κληρονομιά στα παιδιά μας έναν καλύτερο κόσμο, και γιατί ποτέ άλλοτε το μέλλον της ανθρωπότητας δεν ήταν τόσο πολύ εξαρτημένο από τον σεβασμό και την συμπόνοια μας προς τα ζώα.

Με κάθε ειλικρίνεια, 

Philip Lympery**,
 
επικεφαλής της οργάνωσης "Συμπόνοια για τα Παραγωγικά Ζώα του κόσμου" 



Παραπομπές

*livescience, WorldorganisationforanimalhealthOIE/photos

**1, 2, 3 

***Η οργάνωση Compassion in World Farming ("Συμπόνοια για τα Παραγωγικά Ζώα του Κόσμου") ιδρύθηκε το 1967 από έναν Βρετανό αγρότη που τρομοκρατήθηκε βλέποντας το σύστημα εκτροφής των αγροτικών ζώων να εξελίσσεται από την ήπια και εκτατική αρχική του μορφή προς την εντατικοποίηση που οδήγησε στην σημερινή βιομηχανοποιημένη κτηνοτροφία, η οποία μετέτρεψε τα εκτροφεία από φάρμες σε εργοστάσια και τα ζώα από έμβια όντα σε μηχανές παραγωγής προϊόντων. Σήμερα, η οργάνωση δραστηριοποιείται με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, στις ΗΠΑ, στην Κίνα και στην Νότια Αφρική, υπερασπίζεται την ευζωία των ζώων φάρμας και στοχεύει στην κατάργηση της εντατικής εκτροφής και στην επιστροφή σε ένα ανθρωπιστικό και βιώσιμο σύστημα παραγωγής ζωϊκών προϊόντων. 

My letter in Vet Times

Πηγή: facebook.com 

Σχετικός σύνδεσμος: Why the Time is Right for Transformational Change (via Compassion in World Farming)

Φωτογραφία: slowfood.com
 
Απόδοση στα ελληνικά, Filikaki

Κοινοποιήθηκε: 1, 2 




Σημειώσεις - Επεξηγήσεις - Παρατηρήσεις

- Petition: Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι οι μονάδες που εκτρέφουν παραγωγικά ζώα με το σύστημα της εντατικοποιημένης (βιομηχανοποιημένης, εργοστασιακού τύπου - "factory farming") κτηνοτροφίας αποτελούν εστίες πολλαπλασιασμού μικροοργανισμών και συνεπώς ασθενειών επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία. Τα ζώα που διατηρούνται μέσα σε αυτές τις μονάδες μέχρι την στιγμή της "αξιοποίησης" (δηλαδή της σφαγής) ή της απόσυρσης (δηλαδή της θανάτωσης, όταν οι αποδόσεις τους μειώνονται κάτω από το όριο εκείνο που εξασφαλίζει την μεγιστοποίηση του κέρδους), είναι συνωστισμένα, στρεσσαρισμένα, αναγκασμένα να ζουν μέσα στα ίδια τους τα περιττώματα και βεβαίως ανοσοκατεσταλμένα. Η δε γενετική ομοιομορφία, που χαρακτηρίζει τα καθαρόαιμα των "βελτιωμένων φυλών" και στοχεύει στο μέγιστο των αποδόσεων στον όσο δυνατόν μικρότερο χρόνο με το όσο δυνατόν μικρότερο κόστος, ευνοεί την εξάπλωση των παθογόνων μικροοργανισμών ακόμη περισσότερο. Το εντατικό σύστημα εκτροφής, το οποίο στοχεύει στην αφύσικα ταχεία ανάπτυξη και το μέγιστο των αποδόσεων των λεγόμενων "παραγωγικών" ειδών (που κάποτε δεν τα λέγαμε έτσι αλλά "αγροτικά"), συνιστά μια πρακτική όχι μόνον πάρα πολύ σκληρή για τα ζώα αλλά και επικίνδυνη για την δημόσια υγεία, καθώς ευνοεί όχι μόνον την μετάδοση ασθενειών από ζώο σε ζώο αλλά και την μετάλλαξη των παθογόνων μικροοργανισμών (κυρίως των ιών) οι οποίοι, κάτω από αυτές τις συνθήκες, βρίσκουν την ευκαιρία να διαπεράσουν τον "φραγμό των ειδών" και να μεταπηδήσουν στους ανθρώπους. Η οργάνωση έχει συντάξει ένα αίτημα με το οποίο ζητά από την Παγκόσμια Τράπεζα, τα Ηνωμένα Έθνη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αντικαταστήσουν το εντατικοποιημένο σύστημα εκτροφής με ένα ηπιότερο και λιγότερο καταστροφικό για το περιβάλλον, λιγότερο επικίνδυνο για την δημόσια υγεία και περισσότερο συμπονετικό για τα εκτρεφόμενα ζώα. Αν συμφωνείτε, μπορείτε να υπογράψετε εδώ: Urgent: Demand a future free from factory farming

- Ο Philip Lymbery, συγγραφέας του βιβλίου Farmageddon in Pictures (το αληθινό κόστος του φτηνού κρέατος), πιστεύει πως η μεταχείριση των παραγωγικών ζώων πρέπει να αλλάξει ριζικά και πως, σε αυτήν την αλλαγή, οι κτηνίατροι έχουν την δύναμη να παίξουν ζωτικό ρόλο. Δείτε σχετικά δημοσιεύματα στο κτηνιατρικό περιοδικό Vet Times, εδώ. 

- Δεν αισθάνομαι καθόλου ότι υπερβάλλω εάν πω ότι η σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με τα ζώα είναι σχιζοφρενική. Λάτρεις (πολλές φορές μέχρι αηδείας) των σκυλιών και των γατιών, εκατομμύρια άνθρωποι στις πόλεις του σημερινού δυτικού κόσμου αρνούνται να μάθουν, να δουν ή έστω να ακούσουν την πολύ άβολη αλήθεια, ότι δηλαδή το φαγητό τους δεν φυτρώνει στο σούπερ μάρκετ. Και νοσταλγοί της πραγματικότητας του χωριού της παιδικής τους ηλικίας οι περισσότεροι, επικαλούνται τα επιχειρήματα μιας άλλης εποχής (έτσι ορίζει η φύση, ο θεός, έτσι έκανε η γιαγιά μου που ήταν πολύ καλός άνθρωπος κλπ, κλπ - καμία σχέση με αυτό που συμβαίνει σήμερα) για να δικαιολογήσουν την άγνοια ή την αδιαφορία τους. Λίγοι είναι εκείνοι που θέλουν να ξέρουν, και ακόμα λιγότεροι εκείνοι που έχουν ρεαλιστική εικόνα για το τι πραγματικά είναι αυτό που ονομάζεται σήμερα "Factory Farming". Το 2013, η Καναδέζα φωτογράφος Jo-Anne McArthur έφερε στην δημοσιότητα ένα ντοκιμαντέρ με τίτλο "Τα Φαντάσματα της Μηχανής μας", σε μια προσπάθεια να φωτίσει τον ρόλο που παίζουν στον σύγχρονο κόσμο τα ζώα σαν πρώτη ύλη για την τροφή μας, την διασκέδαση, την έρευνα και την μόδα, αθέατα από τους πολλούς, καύσιμα στον κινητήρα της οικονομικής ευημερίας, της ανάπτυξης και του πολιτισμού μας. Εδώ μπορείτε να δείτε κάποιες ενδεικτικές φωτογραφίες της που απεικονίζουν ένα μικρό μέρος από την πραγματικότητα που βιώνουν τα παραγωγικά ζώα της σύγχρονης βιομηχανοποιημένης κτηνοτροφίας, η οποία προσπαθεί να κρύψει από τα μάτια του σημερινού καταναλωτή, πίσω από τις κλειστές της πόρτες και με κολακευτικές, καθησυχαστικές και απολύτως ψευδείς περιγραφές στις ετικέτες των συσκευασμένων προϊόντων της (π.χ με τρισευτυχισμένα μοσχαράκια που βόσκουν στο λιβάδι, χαρωπές κοτούλες και γελαστά γουρουνάκια), την ίδια την κόλαση επί της γης. Παραθέτω μερικά παραδείγματα κατά είδος ζώου για πιο εύκολη περιήγηση: 

Γουρούνια (λέγε με "χοιρινό κρέας")

Κοτόπουλα 

Πώς παράγονται τα αυγά 

Βοοειδή ("βοδινό κρέας")

Γάλα και μοσχαράκι γάλακτος 

Αιγοπρόβατα 

Πάπιες 

Γαλοπούλες 

Κουνέλια 

Μινκ (λέγε με "γουνοφόρο")





  

Θαλάσσια καταφύγια για πρώην αιχμάλωτα δελφίνια: το όνειρο που γίνεται πραγματικότητα

Από τους κλόουν των τσίρκων του νερού της δεκαετίας 1950-1960 στους "πρεσβευτές" για την προστασία του περιβάλλοντος του 1980-1990 και στα δυστυχισμένα ευφυή πλάσματα του 2010 - με αποκορύφωμα την διακήρυξη των δικαιωμάτων τους από την Αμερικανική Εταιρεία για την Πρόοδο της Επιστήμης, το 2012 - η γνώμη του κοινού για τα δελφινάρια έχει αλλάξει και η πρακτική της αιχμαλωσίας των κητωδών βρίσκεται σε αναθεώρηση. Τα ντοκιμαντέρ "The Cove" (2009), "A Fall From Freedom" (2011) [1, 2, 3] και "Blackfish" (2013) που έχουν φωτίσει την αρνητική πλευρά των δελφιναρίων, έπαιξαν ρόλο σε αυτήν την μεταστροφή. Ειδικά το τρίτο, που βρήκε μεγάλη ανταπόκριση κυρίως στο αμερικανικό κοινό και προβάλλει την τεράστια ταλαιπωρία που υφίστανται οι όρκες στην αιχμαλωσία, αλλά και τους κινδύνους στους οποίους εκτίθενται οι φροντιστές τους, έχει συντελέσει στην μείωση της επισκεψιμότητας και των εσόδων των επιχειρήσεων που διατηρούν αυτό το είδος. 

archipelago.gr

Σήμερα, αποτελεί πλέον κοινή συνείδηση ότι τα δελφίνια στην αιχμαλωσία υποφέρουν από διαταραχές που σχετίζονται με το στρες, από δερματικές αλλοιώσεις, και πολύ συχνά εκδηλώνουν στερεοτυπική συμπεριφορά, αυτοτραυματίζονται ή και γίνονται επιθετικά. Για πολλά χρόνια, μεγάλο μέρος του κοινού δεν κατανοούσε την κακοποίηση που βιώνουν τα αιχμάλωτα δελφίνια, κάτι στο οποίο συνέβαλε η τηλεόραση και τα ΜΜΕ, που παρουσίαζαν τις παραστάσεις όχι μόνον ως αποδεκτή πρακτική, αλλά και ως δραστηριότητα διασκεδαστική (ή και εκπαιδευτική) τόσο για το κοινό όσο και για τα ίδια τα ζώα. Όμως, τα τελευταία χρόνια η αντίληψη του κόσμου  έχει αλλάξει, με αποτέλεσμα την μείωση της επισκεψιμότητας. Το σταδιακό κλείσιμο των δελφινάριων στην Ευρώπη καθιστά πλέον επιτακτική την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, καθώς τα δελφίνια από τα δελφινάρια που κλείνουν (τα οποία κατά συντριπτική πλειοψηφία δεν είναι απελευθερώσιμα) είτε μεταφέρονται σε άλλο δελφινάριο είτε στα "αζήτητα".  Έτσι, τα τελευταία χρόνια, με την συμβολή επιστημόνων, υπερασπιστών των ζώων και άλλων παραγόντων που εργάζονται και μελετούν τις παραμέτρους μιας καινούργιας προοπτικής, ένα όνειρο έκανε σιγά σιγά την εμφάνισή του, ένα όνειρο που φαίνεται ότι δεν θα αργήσει να γίνει πραγματικότητα σε πολλά μέρη του κόσμου, αυτό των θαλάσσιων καταφυγίων. 

Προκειμένου για ζώα της στεριάς, όπως ελέφαντες, μεγάλα αιλουροειδή, αρκούδες και πρωτεύοντα, καταφύγια υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια. Τα καταφύγια χερσαίων ζώων, με προδιαγραφές δοκιμασμένες εδώ και δεκαετίες, έχουν λειτουργήσει και λειτουργούν σε διάφορα μέρη του κόσμου με απόλυτη επιτυχία. Καταφύγιο για ζώα της θάλασσας όμως δεν είχε υπάρξει ακόμη ποτέ και πουθενά μέχρι πρότινος, λόγω και των επιπλέον δυσκολιών που εμπεριέχει η πραγματοποίησή του, από φυσική, νομική και οικονομική άποψη.  

Βεβαίως, τα καταφύγια πρώην αιχμαλώτων ζώων οποιουδήποτε είδους, δεν θα πρέπει να συγχέονται με τα φυσικά ενδιαιτήματα προστατευόμενων περιοχών που φιλοξενούν ελεύθερους πληθυσμούς. Στα καταφύγια "αποζημίωσης" αιχμαλώτων, τα ζώα δεν ζουν αυτόνομα, αλλά παραμένουν προστατευμένα σε ένα περιβάλλον που μοιάζει όσο γίνεται περισσότερο με το φυσικό, ενώ εξειδικευμένο προσωπικό φροντίζει για την ευζωία τους. Στην ουσία, πρόκειται για εγκαταστάσεις όπου καταφεύγουν ζώα τα οποία διασώζονται, ή μεταφέρονται από ζωολογικούς κήπους, τσίρκα, εργαστήρια, παράνομο εμπόριο εξωτικών ειδών και άλλες παρεμφερείς καταστάσεις. Και φυσικά δεν αναπαράγονται, ούτε χρησιμοποιούνται για κερδοσκοπικούς σκοπούς.

Παρ' όλες τις προκλήσεις και δυσκολίες όμως, τα καταφύγια σε φυσικές θαλάσσιες περιφράξεις, που θα καλούνται από δω και πέρα θαλάσσια καταφύγια και προορίζονται να στεγάσουν τα κητώδη που θα "αποσύρονται" από την αιχμαλωσία, θα αποτελέσουν την εναλλακτική λύση για τους πρώην διασκεδαστές του νερού. Τα θαλάσσια καταφύγια μπορούν να ακολουθήσουν το μοντέλο των χερσαίων και να εγκατασταθούν σε θαλάσσιους όρμους, να περιφραχτούν με δίχτυα και να φιλοξενήσουν τα κητώδη που δεν μπορούν να απελευθερωθούν στην ανοικτή θάλασσα. Μέσα σ' αυτά, τα ζώα θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν μια ελεγχόμενη ημι-ελευθερία, να κοινωνικοποιηθούν και να συμπεριφερθούν πιο φυσιολογικά από κάθε άποψη. Μέχρι τώρα, έχουν μελετηθεί διάφορα προσχέδια, για δελφίνια που χρειάζονται ζεστές θάλασσες και για μεγαλύτερα κητώδη που χρειάζονται κρύες και, τον Ιούνιο του 2019, ξεκίνησε την λειτουργία του το πρώτο καταφύγιο, που εγκαταστάθηκε στο νησί Heimaey της Ισλανδίας για να "στεγάσει" δύο μπελούγκες που ήρθαν από δελφινάριο της Κίνας.  

Θαλάσσια καταφύγια είναι στα σχέδια σε διάφορες χώρες. Στην Ιταλία, τον Ιανουάριο του 2015, οι αρχές έκλεισαν το δελφινάριο του Ρίμινι, μετά από πιστοποίηση κακομεταχείρισης των δελφινιών, ελλειματικής αδειοδότησης και μη ανταπόκρισης της εγκατάστασης στις απαιτούμενες προδιαγραφές. Τα τέσσερα δελφίνια του Ρίμινι μεταφέρθηκαν στην Γένοβα, η ιταλική κυβέρνηση όμως διατηρεί την κυριότητά τους με την προοπτική να μεταφερθούν σε ένα θαλάσσιο καταφύγιο, μόλις αυτό καταστεί δυνατόν. Διάφορες ΜΚΟ, όπως η LAV, το Ίδρυμα Μπριζίτ Μπαρντό και το Tethys Research Institute, μελετούν την εγκατάσταση ενός θαλάσσιου καταφυγίου στην Ιταλία, σε μια προσπάθεια που έχει και την υποστήριξη των αρχών. Το σχέδιο προβλέπει επίσης την φιλοξενία και αποκατάσταση δελφινιών από περιστατικά εκβρασμών στην Μεσόγειο.  

Founder and President Lori Marino

Στις ΗΠΑ, το National Aquarium, στην Βαλτιμόρη, αποφάσισε να σταματήσει την εκμετάλλευση των οκτώ δελφινιών του, με την παραδοχή της αδυναμίας ανταπόκρισης στις προδιαγραφές που απαιτούνται για την ευζωία τους. Τον Ιούνιο του 2016, η επιχείρηση ανακοίνωσε την παύση της λειτουργίας της, με την υπόσχεση μεταφοράς των δελφινιών σε θαλάσσιο καταφύγιο στο εγγύς μέλλον. Τον Μάιο του 2016, στην Βόρεια Αμερική, ιδρύθηκε το Whale Sanctuary Project με εμπνεύστρια την γνωστή για τις έρευνές της πάνω στην νοημοσύνη των κητωδών, νευροεπιστήμονα Lori Marino σε συνεργασία με άλλους εμπειρογνώμονες και κορυφαίους ειδικούς επιστήμονες όπως η Naomi Rose, και με προοπτική να καλύψει τις ανάγκες ειδών που μπορούν να ζήσουν σε ψυχρές θάλασσες, όπως οι όρκες και οι μπελούγκες. Μέχρι σήμερα, το πρότζεκτ συνεχίζει τις εργασίες του στην Νέα Σκωτία του Καναδά και υπολογίζεται ότι η εγκατάσταση  θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2021. "Αυτά τα ζώα έχουν προσφέρει διασκέδαση σε εκατομμύρια ανθρώπους, και στους επιχειρηματίες των δελφιναρίων δεκάδες εκατομμύρια δολάρια", δηλώνει ο επικεφαλής της ομάδας Charles Vinick, "ήρθε λοιπόν η ώρα να τους προσφέρουμε και μεις μια μικρή ανταπόδοση".

Little Grey and Little White

Τον Ιούνιο του 2019, η οργάνωση SEA LIFE Trust, με την βοήθεια της Merlin Entertainments, μετέφερε δύο μπελούγκες από την Σαγκάη στην Ισλανδία, όπου δημιούργησε ένα θαλάσσιο καταφύγιο με την συμμετοχή και της Whale and Dolphin Conservation. Δείτε την (πολύ ευχάριστη και συγκινητική) συνέχεια εδώ. 

Dolphin Readaptation Center

Στην εξωτική και όμως κάθε άλλο παρά φιλική για τα δελφίνια Ινδονησία, τον Σεπτέμβριο του 2019, το Dolphin Project [4], σε συνεργασία με τοπικούς παράγοντες και το Jakarta Animal Aid Network (JAAN), δημιούργησε ένα καταφύγιο για αποκατάσταση απελευθερώσιμων πρώην αιχμάλωτων δελφινιών, και για "συνταξιοδότηση" και μόνιμη παραμονή των μη απελευθερώσιμων.

 

Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου

Τέλος, στην Ελλάδα, τρέχει το πρότζεκ του Θαλάσσιου Καταφυγίου στους Λειψούς, σε συνεργασία του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος με τον Δήμο και την τοπική κοινωνία του νησιού. (Λεπτομέρειες εδώ: ελληνικά - αγγλικά - Sanctuary Education Advisory Specialists SEAS)

 

Το Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου [Aegean Marine Life Sanctuary (AMLS)], που βρίσκεται υπό κατασκευή στο νησί των Λειψών, λειτουργεί ήδη ως διεθνές ερευνητικό κέντρο, με σύγχρονα εργαστήρια και εξοπλισμό. Φιλοδοξεί να γίνει ένα βιώσιμο, καινοτόμο μοντέλο και πρόκειται σύντομα να λειτουργήσει ως κέντρο διάσωσης, περίθαλψης και επανένταξης θαλασσίων θηλαστικών που βρίσκονται τραυματισμένα στην περιοχή του Αιγαίου. Παράλληλα θα αποτελέσει καταφύγιο για δελφίνια που προέρχονται από δελφινάρια που κλείνουν, με στόχο να συμβάλει στην λύση του παγκόσμιου προβλήματος της κακοποίησης των δελφινιών που βρίσκονται, ακόμα και σήμερα, σε συνθήκες αιχμαλωσίας. 

 

Το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που ακολουθεί έχει βραβευθεί ως "Best Heroic Act of Environmental Stewardship" στο World Whale Film Festival στο Maui της Χαβάης, και έχει προβληθεί επίσης στο 14ο Φεστιβάλ Ελληνικών Ταινιών στο Los Angeles (2020), ως παραγωγή της Clawed Hat Films, που δραστηριοποιείται με έδρα την Νότιο Αφρική. 

 

 

Short Documentary Film about the Aegean Marine Life Sanctuary (AMLS)

 https://youtu.be/TTYRizckJrw

https://www.facebook.com/Archipelago.gr/videos/231598638786751/

 

 

"Τιμώντας την ελληνική πολιτισμική κληρονομιά, καθώς η Ελλάδα υπήρξε η πρώτη χώρα που θεσμοθέτησε την προστασία των δελφινιών πριν 2500 χρόνια, δημιουργούμε το πρώτο παγκοσμίως Καταφύγιο Θαλάσσιας Ζωής στο Αιγαίο", δηλώνει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος.

Πηγές:

• Seaside Sanctuaries: A Concept Review Prepared by Dolphinaria Free Europe [pdf, facebook] 

• Creating sanctuaries for whales and dolphins 

• The Whale Sanctuary Project 

• The SEA LIFE TRUST Beluga Whale Sanctuary 

• Bali Dolphin Sanctuary

• Καταφύγιο θαλάσσιας Ζωής Αιγαίου 

• Aegean Marine Life Sanctuary 

• Αναρτήσεις και φωτογραφίες από την σελίδα της ΠΚΑΚ (Πρωτοβουλία Κατά της Αιχμαλωσίας των Κητωδών), Stop Attica Zoological Park Dolphinarium (Athens - Greece)

Αρχική φωτογραφία: https://en.wikipedia.org/wiki/Dolphin -- https://www.petakids.com/spotlight/dolphins-being-freed/ και επίσης εδώ

Τι σημαίνει για τα ζώα "ευζωία" και τι "δικαιώματα";

Οι συχνότερες δικαιολογίες που νομιμοποιούν την εκμετάλλευση των ζώων από τους ανθρώπους είναι οι εξής: 1) Η εκμετάλλευση των ζώων είναι απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση των ανθρώπων. 2) Τα ζώα δεν είναι τόσο σημαντικά ούτε τόσο έξυπνα όσο οι άνθρωποι. 3) Τα ζώα δεν έχουν υποχρεώσεις, άρα δεν μπορούν να έχουν και δικαιώματα. 4) Ο θεός μάς τα έδωσε για να τα χρησιμοποιούμε. 

Η έννοια της ευζωίας των ζώων (animal welfare) - που δεν είναι καινούργια, καθώς έχει τις ρίζες της στον 19ο αιώνα, θέτει κάποιους όρους στην χρησιμοποίηση - μεταχείριση και δεν θα πρέπει να συγχέεται με την έννοια της ανθρώπινης ευημερίας (όρος που απαντάται πολύ συχνά και λανθασμένα σε μεταφράσεις κειμένων για τα ζώα). 

Στον δυτικό κόσμο, το "concept" της ευζωίας δεν αναδύθηκε για να προστατεύσει τα ζώα συντροφιάς, για τα οποία οι περισσότεροι ενδιαφέρονται σήμερα, αλλά για να δώσει κάποιες βασικές κατευθυντήριες γραμμές στην διαχείριση των λεγόμενων "παραγωγικών", δηλαδή των ζώων που χρησιμοποιούνται για τροφή και ένδυση. Αρχικά, η έννοια της ευζωίας  εμφανίστηκε αμέσως μετά τη βιομηχανική επανάσταση, που είχε σαν αποτέλεσμα την αστικοποίηση και την αποκοπή των αστικών πληθυσμών από τις δραστηριότητες της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Δεδομένου μάλιστα ότι η βιομηχανική επανάσταση ξεκκίνησε από τη Μεγάλη Βρεττανία, δεν είναι τυχαίο που οι πρώτες αναφορές στην ευζωία ξεκίνησαν από τη χώρα αυτή, με την πρώτη οδηγία της Βρετανικής Βουλής για την προστασία των βοοειδών από την κακοποίηση και τον βασανισμό, το 1882 (Cruel Treatment of Cattle Act 1822). 

Για να αντιληφθούμε την ουσία του θέματος, πρέπει να ανατρέξουμε στην κυβερνητική οδηγία που δημοσιεύτηκε και υιοθετήθηκε για πρώτη φορά από την βρετανική κυβέρνηση το 1979, ως επισημοποίηση και επικύρωση μιας προηγούμενης οδηγίας, η οποία είχε συνταχθεί το 1965, από τον Ιρλανδό ιατρικό ερευνητή Francis William Rogers Brambell. Στην οδηγία του Brambell, αναφερόταν ότι τα παραγωγικά ζώα θα έπρεπε να μπορούν να σηκώνονονται, να ξαπλώνουν, να κάνουν στροφή επί τόπου, να περιποιούνται το τρίχωμά τους και να τεντώνουν τα πόδια τους - πράγματα τα οποία τα περισσότερα ζώα της σημερινής εντατικοποιημένης κτηνοτροφίας ΔΕΝ έχουν την δυνατότητα να κάνουν. Απίστευτο; Και όμως αληθινό!  

Σήμερα, ευζωία για τα ζώα που βρίσκονται κάτω από την ανθρώπινη ευθύνη (ζώα συντροφιάς και ζώα που χρησιμοποιούμε για τροφή,  ένδυση, έρευνα ή διασκέδαση) σημαίνει πέντε στοιχειώδεις προϋποθέσεις υποφερτής ζωής, γνωστές και ως "πέντε ελευθερίες" (The Five Freedoms): να μην πεινούν - διψούν, να μην φοβούνται, να μην πονούν, να μην μένουν χωρίς θεραπεία ή έστω ανακούφιση όταν αρρωσταίνουν, και να μην στερούνται την δυνατότητα να εκφράζουν τις φυσιολογικές συμπεριφορές που ορίζει το είδος τους. Στον παράπλευρο πίνακα παρατίθενται οι πέντε θεμελιώδεις ελευθερίες και, ανάλογα με την εξασφάλιση της καθεμιάς από αυτές, προκύπτει και η εκτίμηση της ποιότητας της ζωής ενός ή περισσότερων ζώων, που μπορεί να είναι καλή, κακή ή ανυπόφορη. Ο πίνακας, που προσαρμόστηκε από την Farm Animal Welfare Committee (2009), αποτελεί ένα αντικειμενικό διαγνωστικό εργαλείο ευζωίας. Τον βρήκα στα ελληνικά στο psychology.gr, σε άρθρο του Ευάγγελου Δρίβα σχετικά με την παθολογική κατάσταση της παρασυσσώρευσης (animal hoarding).

 

Το παράπλευρο γράφημα ανήκει στην οργάνωση The Humane Education Trust και χρησιμοποιείται για διαδραστικά μαθήματα σε σχολεία της Νότιας Αφρικής. 

 

Η έννοια των δικαιωμάτων των ζώων (Animal rights) είναι μεταγενέστερη και σημαίνει κάτι περισσότερο από την ευζωία, καθώς αμφισβητεί το δικαίωμα της χρησιμοποίησης των ζώων από τους ανθρώπους για σκοπούς ελάσσονος ή και μείζονος σημασίας. 

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που νομίζουν πως όσοι υπερασπίζονται τα δικαιώματα των ζώων υποστηρίζουν ότι τα ζώα έχουν ίδια δικαιώματα με τους ανθρώπους, αυτό όμως αποτελεί παρανόηση. Οι υπέρμαχοι των δικαιωμάτων δεν βάζουν τα ζώα πάνω απ' τους ανθρώπους, ούτε ζητούν να τους δοθούν ανθρώπινα δικαιώματα. Κανένας υπερασπιστής των ζώων δεν υποστήριξε ποτέ ότι οι γάτες ή οι σκύλοι θα πρέπει να έχουν, για παράδειγμα, δικαίωμα ψήφου! 

Οι υποστηρικτές της θεωρίας των δικαιωμάτων πιστεύουν ότι τα ζώα δεν θα πρέπει να γίνονται αντικείμενα όχι μόνον βασανισμού αλλά και κανενός είδους εκμετάλλευσης. Η κεντρική ιδέα έχει σαν βάση την επιστημονική διαπίστωση ότι όλα τα ζώα (και όχι μόνον αυτά που εμείς επιλέγουμε για συντροφιά) διαθέτουν την ικανότητα να αισθάνονται, να υποφέρουν, να χαίρονται και να επιθυμούν. 

Σύμφωνα με τον εισηγητή της θεωρίας των Δικαιωμάτων των Ζώων, νομικό και φιλόσοφο Gary Lawrence Francione, ως συναισθανόμενο (sentient) ορίζεται ένα ον που έχει ανάγκες, προτιμήσεις και επιθυμίες, και μπορεί να νοιώσει ικανοποίηση, στέρηση ή ματαίωση. 

WeAnimals.org

Η θεωρία της ευζωίας βασίζεται στην άποψη ότι ότι οι άνθρωποι νομιμοποιούνται να χρησιμοποιούν τα ζώα για συντροφιά, διασκέδαση, ένδυση, πειράματα και τροφή, υπό τον όρο να τα κάνουν όλα αυτά "ανθρωπιστικά", προξενώντας τους όσο το δυνατόν λιγότερη αγωνία και πόνο.  Οι υποστηρικτές της θεωρίας των δικαιωμάτων πιστεύουν ότι, στην πράξη, η αποφυγή της αγωνίας και του πόνου, τις περισσότερες φορές, είναι ανέφικτη, και ότι τα ζώα δεν θα πρέπει να γίνονται με κανέναν τρόπο αντικείμενα εκμετάλλευσης. 

Βλέπουμε λοιπόν ότι, ενώ η ευζωία αναφέρεται σε πρακτικούς κανόνες μεταχείρισης, η θεωρία των δικαιωμάτων έχει ηθική και φιλοσοφική βάση, αποκλείοντας κάθε μορφή χρησιμοποίησης των ζώων από τους ανθρώπους. 

sentientmedia.org

Από την αρχή της ιστορίας της ανθρωπότητας, οι άνθρωποι εξελίχτηκαν χάρη στην βοήθεια και στην εργαλειοποίηση των ζώων και, χωρίς τα ζώα, δεν θα μπορούσε να αναπτυχθεί κανένας ανθρώπινος πολιτισμός. Δεν ζούμε σ' έναν κόσμο ιδανικό και ούτε στην φύση ούτε στον πολιτισμό, για κανένα πλάσμα, ανθρώπινο ή μη ανθρώπινο, άγριο ή εξημερωμένο, δεν υπάρχει επίγειος παράδεισος. Τα ζώα που φέραμε να ζήσουν κοντά μας είναι υποχρεωμένα να υποφέρουν, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο για την δική μας επιβίωση. Όμως, στις μέρες μας, τα όρια ανάμεσα στην επιβίωση και την πολυτέλεια, την απληστία και την ανάγκη, δεν είναι πάντοτε ξεκάθαρα. 

Αν και τώρα πια δεν χρειαζόμαστε ζώα για τις μεταφορές, για την ένδυση, την μόδα και τον καλλωπισμό μας, η ιατρική επιστήμη επιμένει ότι τα ζώα είναι απαραίτητα για την έρευνα, ενώ η παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων μάς έχει πείσει ότι η ζωική πρωτεϊνη είναι αναντικατάστατη. Και ενώ πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει το τσίρκο, η επισκεψιμότητα των ζωολογικών κήπων παραμένει ακόμα υψηλή, καθώς μάλιστα η επαφή των σύγχρονων ανθρώπων με την φύση υποβαθμίζεται ολοένα και περισσότερο. 

 

factory farm cruelty

Ο όρος "speciesism" (σπισισμός ή ειδισμός) δημιουργήθηκε από τον Βρετανό ψυχολόγο Richard D.Ryder, το 1973, για να δηλώσει την μεροληπτικότητα προς τα μη ανθρώπινα ζώα, και έγινε περισσότερο δημοφιλής χάρη στον καθηγητή φιλοσοφίας και βιοηθικής του πανεπιστημίου του Πρίστον Πίτερ Σίγκερ. 

Οι θέσεις του σπισισμού βασίζονται στην παραδοχή ότι οι άνθρωποι είναι ανώτεροι και πιο σημαντικοί από όλα τα άλλα είδη. Η αντίθεση σε αυτήν την παραδοχή αποτελεί διεύρυνση του κύκλου της ενσυναίσθησης από τον εαυτόν προς τον "άλλον" και από το περισσότερο προς το λιγότερο όμοιο και το διαφορετικό, ως προέκταση της αντίθεσης στις θέσεις και κάποιων άλλων "-ισμών" που καταφεύγουν σε μειωτικούς μηχανισμούς για να νομιμοποιήσουν την εκμετάλλευση και τον βασανισμό πλασμάτων που θεωρούνται κατώτερα (βλέπε σεξισμός, ρατσισμός, φασισμός, δουλεμπόριο, αποικιοκρατία).  

cage-free

Η αντίθεση στον σπισισμό βασίζεται στην   αποδοχή της εγγενούς ικανότητας τόσο των ανθρώπων όσο και των μη ανθρώπινων ζώων να πονούν, να υποφέρουν και να συναισθάνονται, και η ενσυναίσθηση (empathy) βασίζεται στην ικανότητα των ανθρώπων να κατανοούν και να βιώνουν το πρόβλημα των "άλλων" σαν να ήταν δικό τους - και δεν έχει σημασία ποιος είναι ο "άλλος" (συγγενής, φίλος, γνωστός ή άγνωστος, άνδρας ή γυναίκα, γέρος ή παιδί, ομοεθνής ή ξένος, άνθρωπος ή ζώο). "Μέχρι να καταφέρει να διευρύνει τον κύκλο της συμπόνοιας προς όλα τα ζωντανά πλάσματα, ο άνθρωπος δεν θα μπορέσει να βρει την γαλήνη", είχε πει κάποτε ένας από τους μεγαλύτερους ανθρωπιστές όλων των εποχών.  

Μια σύντομη, απλή και κατανοητή διάκριση μεταξύ ευζωίας και δικαιωμάτων των ζώων, από την Αμερικανίδα βιολόγο Doris Lin (1, 2), μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ. Και μια κάπως πιο "δύσπεπτη" προσέγγιση της σημερινής πραγματικότητας, εδώ.



  Επιλεκτικές αναφορές

• Animal Welfare: https://www.oie.int/en/what-we-do/animal-health-and-welfare/animal-welfare/

• Five Freedoms

• What Are Animal Rights? 

• Animal Rights Versus Animal Welfare 

• Animal Welfare and Animal Rights: Can They Co-Exist and How 

Δικαιώματα των ζώων (Wikipedia) 

Photo / άλμπουμ  (i, ii)

Περισσότερα για τον σπισισμό

• Σπισισμός: Βικιπαίδεια -- ethosandempathy.org

• Speciesism: Wikipedia --  animal-ethics.org -- cahiers-antispecistes.org

• The ethics of speciesismWorld Day for the end of Speciesism (WoDES)

• Introduction to sentience

Τα αγάλματα και η σκοτεινή πλευρά της ιστορίας - Λεοπόλδος Β' Βελγίου

Ηχητικό απόσπασμα από την εκπομπή "Μια μέρα σαν σήμερα" με τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη, 30-06-20, ΣΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ

Για τον βασιλιά Λεοπόλδο Β΄του Βελγίου, το Κονγκό αποτέλεσε ένα είδος ιδιωτικής αποικίας και ασκούσε τον έλεγχό του εκεί μέσω μιας εταιρείας που είχε δημιουργήσει το παλάτι. Ο βασιλιάς παρουσίασε την εταιρεία του σαν φιλανθρωπική οργάνωση και, με τις ευλογίες της διεθνούς κοινότητας, οι δυνάμεις του πήγαιναν στα χωριά, απήγαγαν τις γυναίκες και ανάγκαζαν τους άνδρες και τα παιδιά να συλλέγουν καουτσούκ. Και για όσους δεν έφερναν τις απαιτούμενες ποσότητες, η τιμωρία ήταν φρικιαστική: τους έκοβε το δεξί χέρι, ακόμα και αν ήταν ανήλικα παιδιά. Το 1896, μια γερμανική εφημερίδα ανέφερε ότι μέσα σε μία ημέρα κόπηκαν 1308 χέρια. Όλο το εργατικό δυναμικό της χώρας, δηλαδή οι σκλάβοι που είχαν ακόμα δύο χέρια, μάζευαν μόνο καουτσούκ, γεγονός που, μεταξύ άλλων, διέλυσε την γεωργία και την κτηνοτροφία στο κέντρο της αφρικανικής ηπείρου.
 
O Λεοπόλδος βασίλεψε στο Βέλγιο από το 1865 μέχρι το 1909. Κατά τη δεκαετία του 1880, ένας εξερευνητής της εποχής τού περιέγραψε τον φυσικό πλούτο του Κονγκό και τον εντυπωσίασε πολύ. Έτσι, το 1885, στη Διάσκεψη του Βερολίνου, έδωσε μεγάλη μάχη να το πάρει για λογαριασμό του, όπως και έγινε. Το Κονγκό παραδόθηκε, όχι στο Βέλγιο, αλλά ως ατομική ιδιοκτησία στον ίδιο τον Λεοπόλδο, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε τα πλούσια κοιτάσματα καουτσούκ του Κονγκό και προσπάθησε να δημιουργήσει ένα μεγάλο σιδηροδρομικό δίκτυο που θα εξυπηρετεί όλες τις αποικίες της Αφρικής. Τα κέρδη ήταν τεράστια και με αυτά ο Λεοπόλδος εξασφάλισε και την ευημερία του Βελγίου.

Για τα έργα του αυτά, ο Λεοπόλδος χρησιμοποίησε τον ντόπιο πληθυσμό, όχι ως εργάτες αλλά ως δούλους. Οι Κονγκολέζοι δούλευαν με εξαναγκαστική εργασία στο καουτσούκ και τις ράγες από 12 έως 16 ώρες τη μέρα για ένα πιάτο φαΐ. Επιτηρούσε τις εργασίες και, όταν δεν έμενε ευχαριστημένος από την παραγωγικότητα ενός εργάτη ή τον έβρισκε να κάνει διάλειμμα, διέταζε προσωπικά ο ίδιος την εκτέλεσή του ή ακόμα συνηθέστερα τον ακρωτηριασμό του. Υπολογίζεται ότι περίπου 10 εκατομμύρια Κονγκολέζοι ακρωτηριάστηκαν μέσα σε 25 χρόνια.
 
Η υπόθεση των κομμένων χεριών έγινε γνωστή από κάποιους χριστιανούς ιεραπόστολους που την διέδωσαν με τις ανάλογες φωτογραφίες. Έτσι ξεκίνησε μια καμπάνια εναντίον του Λεοπόλδου, στην οποία συμμετείχαν ενεργά ο Μαρκ Τουαίην (Mark Twain), που έγραψε το μονόπρακτο "Τυράννων Μονόλογοι", ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ (συγγραφέας του Σέρλοκ Χολμς), ο Τζόζεφ Κόνραντ και άλλοι. Το θέμα πήρε μεγάλες διαστάσεις και, το 1908, ο Λεοπόλδος αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την ατομική ιδιοκτησία του Κονγκό και να το παραχωρήσει στο Βέλγιο, του οποίου ήταν βασιλιάς. Το Βέλγιο διατήρησε το Κονγκό ως αποικία του μέχρι το 1960. Στις 30 Ιουνίου του 1960, το Κονγκό, σημερινή Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αποκτά την ανεξαρτησία του από το Βέλγιο, μετά από 75 χρόνια της πιο αιματοβαμμένης και βάρβαρης αποικιοκρατίας στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Αγάλματα του Λεοπόλδου του Β' βρίσκονται σε μια σειρά πόλεων του Βελγίου και, κατά την διάρκεια της παγκόσμιας εξέγερσης που ακολούθησε την δολοφονία του αφροαμερικανού Τζώρτζ Φλόυντ, αφρικανοί και λευκοί διαδηλωτές ξεκίνησαν αλλεπάλληλες επιθέσεις εναντίον τους.   




Σχετικοί σύνδεσμοι: 

Yannis Androulidakis

Filikaki

Photo at System Failure -- facebook.com/search